توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧١ - ادات تشبيه و شرح آنها

مقدار حال المشبّه فى القوّة و الضّعف و الزيادة و النّقصان‌ ( كما فى تشبيهه) اى تشبيه الثّوب الاسود ( بالغراب فى شدّته) اى فى شدة السواد ( او تقريرها) مرفوع عطفا على بيان امكانه اى تقرير حال المشبّه فى نفس السّامع و تقوية شانه‌ ( كما فى تشبيه من لا يحصل من سعيه على طائل بمن يرقم على الماء) فانك تجد فيه من تقرير عدم الفائدة و تقوية شأنه ما لا تجده فى غيره لان الالف بالحسيات اتم منه بالعقليّات لتقدّم الحسيات و فرط الف النفس بها.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

و گاهى فعلى را مى‌آورند كه از تشبيه خبر ميدهد چنانچه در: علمت زيدا اسدا چنين است و اين مثال را اگر تشبيه قريب و نزديك باشد مى‌آورند.

و مانند آنچه در [حسبت زيدا اسدا] است اگر تشبيه بعيد باشد.

و غرض از تشبيه غالبا به مشبّه راجع است و آن عبارتست از يا بيان امكانش چنانچه در قول شاعر آمده: