توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٦ - امثله اقسام وجه شبه

و مشبّه‌به امر عقلى مى‌باشد.

سپس شارح گويد:

مخفى نماند كه كلام مصنّف مشتمل است بر لفّ و نشر مرتّب و نيز بايد توجّه داشت كه در برخى از امثله مذكور تسامح است چه آنكه در آن شائبه تركيب است همچون عارى بودن از فائده.

شرح فارسى‌

توضيح‌

قوله: و فى كون الخفاء من المسموعات الخ: وجه تسامح اينستكه خفاء و طيب و لذّت از امور محسوس نبوده بلكه عقلى مى‌باشند لذا آنچه با قوّه سامعه درك ميشود صوت بوده نه خفاء صوت و نيز با قوّه شامّه رائحه و بو درك ميشود نه طيب و همچنين با قوّه ذائقه طعم درك ميشود نه لذّت طعم و امور مذكوره (خفاء و طيب و لذّت) لازمه اشياء محسوس بوده لذا اطلاق وجه شبه به لازم بجاى ملزوم خالى از تسامح و تساهل نيست.

قوله: كالعراء عن الفائدة: كلمه [عراء] با الف ممدوده يعنى خالى بودن.

قوله: كالجرعة: بضمّ جيم يعنى دهان پر از آب كردن.

قوله: العديم النّفع: يعنى فاقد النّفع.

قوله: يفصل بين الاشياء: كلمه يفصل يعنى يفرق.

قوله: و لا يخفى ما فى الكلام: يعنى كلام مصنّف.