توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٠٢ - اقسام وجه شبه

القلع الّذى هو تفريق عنيف بشرط مقاومة المقروع للقارع و المقلوع للقالع و يختلف الصّوت قوّة و ضعف بحسب قوّة المقاومة و ضعفها.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

٢- آنچه با گوش حسّ و درك ميشود از قبيل صدا هاى ضعيف و قوى و آنچه بين ايندو مى‌باشد.

شارح گويد:

كلمه [بالسّمع‌] عطف است به [بالبصر].

سمع قوّه‌اى است در رگ و عصبى كه بر سطح باطن صماخين مفروش بوده و بواسطه‌اش اصوات درك مى‌شوند اعم از اصوات ضعيف و قوى و آنچه بين ايندو ميباشد.

صوت يعنى صدا از موج برداشتن فضاء حاصل مى‌شود و آن معلول دو چيز مى‌باشد:

الف: قرع.

ب: قلع.

قرع عبارتست از برخورد شديد شيئى بشئ ديگر مشروط باينكه مقروع در مقام قارع مقاومت داشته باشد.

قلع عبارتست از جدا شدن شديد شيئى از شيئ ديگر بشرطيكه مقلوع در مقابل قالع مقاومت داشته باشد.

البتّه صوت و صدائى كه بواسطه قرع يا قلع ايجاد ميشود بحسب قوّت و ضعف مقاومت مقروع يا مقلوع مختلف مى‌باشد.