توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٤ - اقسام وجه شبه

بالجسم‌ ( و العقلىّ) من وجه الشّبه‌ ( اعمّ) من الحسّى‌ ( لجواز ان يدرك بالعقل من الحسّى شئ) اى يجوز ان يكون طرفاه حسيين او عقليين او احدهما حسيا و الاخر عقليّا اذ لا امتناع فى قيام المعقول بالمحسوس و ادراك العقل من المحسوسات شيئا ( و لذلك يقال التشبيه بالوجه العقلى اعمّ) من التشبيه بالوجه الحسّى بمعنى ان كلّما يصح فيه التشبيه بالوجه الحسّى يصح بالوجه العقلى من غير عكس.

ترجمه‌

دنباله اقسام وجه شبه‌

مصنّف گويد:

و نيز وجه شبه يا واحد بوده و يا بملاحظه تركيبش از متعدّد بمنزله واحد محسوب شده و يا متعدّد مى‌باشد.

و هركدام از واحد و بمنزله واحد يا حسّى بوده و يا عقلى هستند چنانچه متعدّد نيز يا حسّى بوده و يا عقلى محسوب شده و يا مختلف مى‌باشند.

وجه شبهى كه حسّى باشد طرفين تشبيه در آن حسّى بوده نه غير آن زيرا ممتنع و محال است كه بواسطه حسّ از امر غير حسّى چيزى را درك نمود.

و وجه شبهى كه عقلى است اعم مى‌باشد چون ممكنست بواسطه عقل از امر حسّى چيزى را درك نمود از اينرو گفته ميشود:

تشبيه بواسطه وجه شبه عقلى اعم است.