آغاز و انجام - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٣٠
دنياست و ماده آن تعلق نفس بامور دنيا از آن حيث كه دنياست مىباشد، و صورت آن صورت هيئات مولمه و اعدام و نقائص است فتدبر.
ص ٣٣ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ (مؤمنون ٧٤) مفاد آيه كريمه از جمله اسميه و اسم فاعل اين است كه بالفعل يعنى هم اكنون از صراط منحرفاند، تأمل كن كه صراط چيست. و در كريمه وَ إِنَّكَ لَتَهْدِي إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ صِراطِ اللَّهِ الَّذِي لَهُ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ (شورى ٥٣) درست دقت كن. وانگه در سوره مباركه يس فرمود: وَ أَنِ اعْبُدُونِي هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ. و در سوره حمد مىخوانى كه اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ، و منعم عليهم را در سوره مباركه مريم بيان فرمود: كهيعص ذِكْرُ رَحْمَتِ رَبِّكَ عَبْدَهُ زَكَرِيَّا- الى قوله تعالى: أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ الآية، و در سوره نساء فرمود:
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ، فتدبر.
در دفتر دل هم ثبت شده است كه:
به بسم اللّه الرحمن الرحيم است
كه عقل اندر صراط مستقيم است
نزاعى در ميان نفس و عقل است
كه مىدانى و چه حاجب به نقل است
تو را أعدى عدو نفس پليد است
جهنم هست و در هل من مزيد است
صراط عقل بسم اللّه باشد
كه انسان را همين يك راه باشد
دگر راهى كه پيش آيد به ناگاه
نباشد غير راه نفس گمراه
نمىبينى كه لفظ نور مفرد
به قرآن آمده است اى مرد بخرد
و ليكن لفظ ظلمت هر كجا هست
به جمع آمد كه كثرت را روا هست
كه تا دانى ره حق جز يكى نيست
همان نور است و اندر آن شكى نيست
بلى اين حكم چون آب زلال است
كه بعد از حق فقط راه ضلال است