آغاز و انجام - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٢٧
دو نكته ٨١ و ٨٤ هزار و يك نكته در اين موضوعاند كه در حقيقت مكمل يكديگرند توجه بدانها خالى از لطف نيست:
دين عبارت است از جعل و تنظيم اسرار تكوينى و طبيعى مسير تكامل انسانى كه بر طبق ناموس آفرينش و متن حقيقت و واقعيت خارج به لسان سفراى آلهى كه اهل طهارت و عصمت و مبين حقايق اسماء و امام قافله انسانيتاند بيان شده است و همان صراط مستقيم و صراط الى اللّه و صراط اللّه است إِنَّ رَبِّي عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ كه چون صراط مستقيم بازگو شود بصورت دين در مىآيد، و چون دين را در خارج پياده كنيم متن صراط مستقيم و مسير الى اللّه و صراط اللّه است.
و صراط مستقيم يك راه و يك حقيقت بيش نيست كه المستقيم اقصر خط و اصل بين النقطتين پس دين يكى بيش نخواهد بود ان الدين عند اللّه الاسلام و دين و ديندار كه راه و راهپيما است هر دو يك حقيقتند كه ديندار خود متن صراط تكامل انسانى است و انسان كامل كه واسطه فيض الهى و امام قافله انسانى است متن همين دين و صراط است فافهم.
دين متن صراط مستقيم است كه مسير تكامل انسانى و عين صراط اللّه و صراط الى اللّه است و هر كه از آن تجاوز كرده است بر خويشتن ستم كرد و از سير تكامل انسانى و حركت استكمالى الى اللّه تعالى باز ماند وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ (بقره ٢٢٩). و امام به فتواى عقل كسى است كه در متن صراط مستقيم باشد بلكه بتحقيق بيشتر و تعبير بهتر وجود امام كه انسان كامل است خود صراط مستقيم