از بطنان عرش تحقيق، ناطق است كه نفس ناطقه علاوه بر اينكه موجودى عالى از جسم و جسمانيات و عارى از احكام نشأه طبيعت است كه خلاصه موجودى مجرد است، بيان مقام فوق تجرد نفس نيز هست كه مجرد از ماهيت هم هست و او را حديقف نيست و گوهرى فوق مقوله است، زيرا مجرد بودن موجودى از ماده غير از مجرد از ماهيت بودن او و عدم وقوف او در حدى و مقامى است. اين است معنى صحيح گفتار امام عليه السلام كه به اختصار تقرير كرده‌ايم نه آنكه ابن ابى الحديد در شرح نهج البلاغة يكى از ادله تجرد نفس ناطقه را كه حكماى پيشين گفته‌اند نقل كرده است و آن را بدون مناسبت و يا به أدنى مناسبت، بيان منطق امام (ع) قرار داده است.

پوشيده نيست كه اين گونه معجزات قولى را بعد از قرآن و پيغمبر از هيچ يك از صحابه و تابعين و بعد از آنان، به جز از ائمه اثنى عشر ما عليهم السلام نمى‌توانى بيابى و تنها همين معجزات قولى در حقانيت امامت آنان كافى است.

صدوق ابن بابويه رحمة اللّه عليه در «من لا يحضره الفقيه» آورده است كه امير المؤمنين على عليه السلام در وصيتى كه به فرزندش محمد بن حنفيه كرد فرمود:

اعلم ان درجات الجنة على عدد آيات القرآن فاذا كان يوم القيمة، يقال لقارى القرآن اقرأ و ارق ١.

ثقه الاسلام كلينى در كتاب فضل القرآن كافى باسنادش از حفص از امام هفتم موسى بن جعفر عليهما السلام روايت كرده است كه امام به‌

(١)- وافى ص ٦٥ ج ١٤