آن أفراد، و در نشأه آخرت جنس و در تحت آن انواع است. و از اين امر تعبير به تجسم اعمال، يا تعبير به تجسد اعمال، و يا تعبير به تجسم أعراض، و امثال اين گونه تعبيرات كرده‌اند و مقصود تحقق و تقرر نتيجه اعمال در صقع جوهر نفس است.

يب- و ديگر تكامل برزخى نفس بعد از انفصال از بدن عنصرى است. در اين امر اثبات مى‌شود كه نفس پس از انقطاع بدن استكمال مى‌يابد. پس به ادله تجرد نفس، بقاى نفس پس از انقطاع از بدن اثبات مى‌شود و به تكامل برزخى استكمال آن. خلاصه اينكه نفس نه فقط به انقطاع از بدن فانى نمى‌شود بلكه زنده‌تر مى‌گردد.

يج- و ديگر بحث در سعادت و شقاوت نفس است.

يد- و ديگر عود نفوس به منشى‌ء و مبدعشان بعد از انقطاع از دنيا است.

يه- و ديگر اين كه موت در حقيقت مفارقت نفس از غير خودش است.

يو- و ديگر اين كه علم ذاتى نفوس ناطقه نيست.

يز- و ديگر اين كه علم تذكر نيست.

يح- و ديگر اين كه وزان قبر در اين نشأه و نشأه آخرت وزان انسان در نشأتين است.

يط- و ديگر اين كه لذات و آلام نفس در اين نشأه از مقوله انفعال، و در نشأه آخرت از مقوله فعل‌اند (اسفار ج ٤ ط ١ ص ١٥٥).

امور مذكور بعضى قابل ادغام در ديگرى است و ما از جهت اهميت آنها به تفصيل نام برده‌ايم.