چنانكه ملاحظه مى‌شود شيخ در مبدأ و معاد در شرف تصويب رأى فارابى است كه گفته است اين اهل علم كسى است كه گزاف نمى‌گويد. و در عبارات مذكور از كتب ياد شده مكرر تذكر داده است كه تعلق روح انسانى پس از مفارقت از بدن عنصرى بدان اجرام قريب به روح بخارى از حيث صفا و لطافت، بدان نحو نيست كه آن جرم بدن روح مفارق گردد تا تناسخ باطل لازم آيد، بلكه همين اندازه كه آلتى موضوع تخيل روح گردد چون تعلق را عرض عريض است. و مراد از روح كه گفته است «مقارنا لمزاج الجوهر الذى يسمى روحا»، روح بخارى است.

و آنكه فرموده است جميع ما قيل فى السنة، مؤيد گفتار قبلى ما است كه بحث از تكامل برزخى در كتب فلسفى از ارائه شرع پيش آمده است.

صاحب اسفار در چند جاى كتاب نفس آن به خصوص در باب هشتم آن كه در ابطال تناسخ است قول فارابى را نقل كرده است و در رد آن ابرام اكيد از خود نشان داده و در تفوه بدان سخت تشنيع نموده است. و تناسخ را به حق و باطل تقسيم كرده است كه تناسخ حق تحول صفات و ملكات انسان است بصور مناسب آنها در صقع نفس انسان، و تناسخ باطل تعلق نفس انسان بعد از خروج از بدن عنصرى به بدن ديگر است كه محققا باطل است و درباره تناسخ حق گفته است «و لذا قيل ما من مذهب الا و للتناسخ فيه قدم راسخ» و سپس اعاظم علمائى‌