تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٦

در آيه ١٤ بعد از بيان نعمت تسخير درياها مى‌فرمايد لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌.

در آيه ١٥ بعد از بيان نعمت كوه‌ها و نهرها و جاده‌ها مى‌گويد: لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ‌.

در آيه ٤٤ بعد از بيان بزرگترين نعمت معنوى يعنى نزول آيات قرآن مى‌گويد: وَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ‌.

و در آيه ٧٨ بعد از ذكر نعمت بسيار مهم ابزار شناخت (گوش و چشم و عقل) مى‌فرمايد: لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌.

و در آيه ٨١ بعد از اشاره به تكميل نعمتهاى پروردگار مى‌گويد: لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُونَ‌.

و در آيه ٩٠ بعد از بيان يك سلسله دستورات در زمينه عدل و احسان و مبارزه با فحشاء و منكر و ظلم مى‌فرمايد: لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ‌.

در حقيقت در اين شش مورد، اشاره به پنج هدف شده است ١- شكرگزارى ٢- هدايت، ٣- تفكر، ٤- تسليم در برابر دعوت حق، ٥- تذكر و يادآورى كه بدون شك همه با هم پيوند دارند: انسان نخست تفكر و انديشه مى‌كند.

هر گاه فراموش كرد، يادآورى مى‌نمايد.

به دنبال آن حس شكرگزارى در مقابل بخشنده نعمتها در او بيدار مى‌شود.

سپس راه به سوى او باز مى‌كند و هدايت مى‌شود.

سرانجام در برابر فرمانش تسليم مى‌گردد.

و به اين ترتيب هدفهاى پنجگانه فوق حلقه‌هاى تكامل زنجيره‌اى انسانند كه بدون شك اگر اين مسير بطور صحيح پيموده شود، نتائج پر بارى دارد و جاى ترديد باقى نمى‌ماند كه بر شمردن اين نعمتها گاهى به صورت جمعى و گاهى به صورت انفرادى، هيچ هدفى جز ساختن انسان كامل نيست.