تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩ - نتيجه بحث

كه در آسمان ديده مى‌شوند، و يك مفهوم معنوى كه اشاره به دانشمندان و شخصيتهايى است كه روشنى بخش جوامع انسانى هستند، و همان گونه كه مردم راه خود را در شبهاى تاريك در بيابانها و بر صفحه اقيانوسها بوسيله ستارگان پيدا مى‌كنند، توده‌هاى جمعيت در اجتماعات انسانى نيز راه زندگى و سعادت و حيات را به كمك اين دانشمندان و رهبران آگاه و با ايمان مى‌يابند.

حديث معروفى كه از پيامبر ص نقل شده‌

مثل اصحابى فيكم كمثل النجوم بايها اخذ اهتدى ...:

" ياران من همچون ستارگانند كه به هر كدام اقتدا شود مايه هدايت است" [١] نيز اشاره به همين معنى مى‌كند.

در تفسير على بن ابراهيم در ذيل آيه‌ وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ:" او كسى است كه ستارگان را براى شما قرار داد تا در تاريكيهاى خشكى و دريا بوسيله آنها هدايت شويد" (آيه ٩٧ سوره انعام) چنين نقل شده كه امام فرمود: النجوم آل محمد:" منظور از ستارگان خاندان پيامبرند" [٢] ٣- از روايات متعددى كه در تفسير آيات مورد بحث وارد شده استفاده مى‌شود كه ممنوع شدن شياطين از صعود به آسمانها و رانده شدنشان بوسيله نجوم هنگام تولد پيامبر بود، و از بعضى از آنها استفاده مى‌شود كه به هنگام تولد عيسى تا حدى ممنوع شدند و پس از تولد پيامبر بطور كامل ممنوع گشتند [٣] از مجموعه آنچه گفتيم چنين مى‌توان حدس زد كه" سماء" در اينجا به مفهوم معنوى اشاره مى‌كند و كنايه از آسمان حق و ايمان و معنويت است.

و همواره شياطين در تلاشند تا به اين محدوده راه يابند و از طريق انواع‌

[١] سفينة البحار جلد ٢ صفحه ٩.

[٢] نور الثقلين جلد ١ صفحه ٧٥٠.

[٣] نور الثقلين جلد ٣ صفحه ٥- تفسير قرطبى جلد ٥ صفحه ٣٦٢٦.