تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٥ - نقش سايهها در زندگى ما

قوانين همگى از ناحيه خدا است پس در حقيقت همه در پيشگاه او سجده مى‌كنند، همه بيانگر عظمت علم و قدرت او هستند همه نشانه بزرگى و بى‌نيازى او مى‌باشند و بالآخره همه دليل بر ذات مقدس اويند.

دابه به معنى موجودات جنبنده است، و از آن مفهوم حيات و زندگى نيز استفاده مى‌شود، و اينكه آيه فوق مى‌گويد تمام جنبندگانى كه در آسمان و زمين هستند براى خدا سجده مى‌كنند از آن استفاده مى‌كنيم كه موجودات زنده مخصوص به كره زمين نيست، بلكه در كرات آسمانى نيز موجودات زنده و جنبنده‌اى وجود دارد.

گرچه بعضى احتمال داده‌اند كه كلمه" من دابة" تنها قيد براى" ما فى الارض" باشد يعنى تنها از جنبندگان زمين سخن مى‌گويد، ولى بسيار بعيد به نظر مى‌رسد، بخصوص اينكه در آيه ٢٩ سوره شورى مى‌خوانيم: وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ:" از نشانه‌هاى خدا آفرينش آسمانها و زمين و جنبندگانى است كه در آن دو وجود دارند".

درست است كه سجده و خضوع و تواضع تكوينى منحصر به موجودات زنده و جنبنده نيست، ولى از آنجا كه اينها اسرار و شگفتيهاى بيشترى از آفرينش را از خود نشان مى‌دهند انگشت روى اينها گذاشته شده است.

و از آنجا كه مفهوم آيه هم انسانهاى عاقل و با ايمان و فرشتگان را شامل مى‌شود و هم حيوانات و جانداران ديگر، كلمه سجده، در معنى عام خود كه هم شامل سجده اختيارى و تشريعى مى‌شود و هم سجده تكوينى و اضطرارى، استعمال شده است.

و اما اينكه در آيه فوق، ملائكه بطور جداگانه ذكر شده، به خاطر آنست دابه تنها به جنبندگانى گفته مى‌شود كه جسمانى هستند، و اگر فرشتگان رفت‌