تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٥ - اجل مسمى چيست

مفسران بيانات گوناگونى دارند كه شايد از همه روشنتر همانست كه در بالا گفتيم، يعنى اين جمله اشاره به وضع مشركان عرب در عصر جاهليت است كه اينها هم از برنامه‌هاى امتهاى منحرف پيشين پيروى كردند، و شيطان سرپرست آنها است همانگونه كه سرپرست گمراهان گذشته بود [١] اين احتمال نيز وجود دارد كه منظور از جمله مزبور آن باشد كه هنوز بازماندگان امتهاى منحرف پيشين وجود دارند، و به راه انحرافى خود ادامه مى‌دهند و شيطان نيز امروز ولى و سرپرست آنها است، همانگونه كه در گذشته بود.

*** آخرين آيه مورد بحث هدف بعثت پيامبران را بيان مى‌كند تا روشن شود كه اگر اقوام و ملتها، هوى و هوسها، و سليقه‌هاى شخصى خود را كنار بگذارند و دست به دامن راهنمايى پيامبران بزنند، اثرى از اينگونه خرافه‌ها، اختلافها، و اعمال ضد و نقيض باقى نمى‌ماند، مى‌گويد:

" ما قرآن را بر تو نازل نكرديم مگر به خاطر اينكه آنچه را در آن اختلاف داشته‌اند براى آنها تبيين كنى" (وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فِيهِ‌).

" و اين قرآن مايه هدايت و رحمت است، براى آنها كه ايمان دارند" (وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ‌).

---

[١] ولى لازمه اين تفسير اين است كه ميان ضمير" اعمالهم" و ضمير" وليهم" از نظر معنى تفاوت باشد، اولى به امتهاى پيشين و دومى به مشركان پيامبر، باز گردد، اگر جمله‌اى در تقدير بگيريم اين مشكل حل مى‌شود بگوئيم: هؤلاء يتبعون الامم الماضية (دقت كنيد).