تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٨ - نكتهها

اسلام به گوش كسى برسد، و اين صدا را براى هميشه در گلوى مؤمنان خفه مى‌كردند، اما آنها با اين جهش حساب شده، نه تنها مكه را زير سيطره خود درآوردند، بلكه صداى اسلام را به گوش جهانيان رساندند و اين سنتى است براى همه مسلمانان، در چنين شرائطى، و در همه تاريخ.

٢- تعبير به‌ هاجَرُوا فِي اللَّهِ‌ كه حتى كلمه" سبيل" هم در آن ذكر نشده اشاره به نهايت اخلاص اين مهاجران است كه تنها براى خدا و در مسير اللَّه و به خاطر رضاى او و حمايت و دفاع از آئينش دست به چنين هجرتى زدند، نه براى نجات جان خود و يا استفاده مادى ديگر.

*** ٣- جمله" مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا" نشان مى‌دهد كه نبايد فورا ميدان را خالى كرد، بلكه بايد تا آنجا كه ممكن است ايستاد و تحمل نمود، اما هنگامى كه تحمل آزار دشمن جز جرأت و جسارت او و تضعيف مؤمنان ثمرى نداشته باشد، در اينجا بايد دست به هجرت زد، تا با كسب قدرت بيشتر و فراهم ساختن سنگرهاى محكمتر، جهاد در تمام زمينه‌ها از موضع بهترى تعقيب شود، و به پيروزى طرفداران حق در زمينه‌هاى نظامى، فرهنگى، تبليغاتى منتهى گردد.

*** ٤- جمله" لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِي الدُّنْيا حَسَنَةً" كه از ماده" بوأت له مكانا" (مكانى براى او آماده ساختم و او را در آن جاى دادم) گرفته شده نشان مى‌دهد كه مهاجران راستين اگر چه در آغاز كار، امكانات مادى خود را از دست مى‌دهند، ولى سرانجام حتى از نظر زندگى دنيا پيروزى با آنها است‌ [١]

---

[١]" لَنُبَوِّئَنَّهُمْ‌" در اصل از ماده" بواء" به معنى تساوى اجزاى مكان است، به عكس" نبوه" (بر وزن مبدء) كه به معنى عدم تساوى اجزاء مكان است، بنا بر اين جمله بوأت له مكانا يعنى محل را براى اوصاف كردم و سپس به معنى آماده ساختن محلى براى كسى آمده است.