تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٨ - قرآن و مساله تكامل

فضيلت بانوى اسلام حضرت فاطمه (سلام اللَّه عليها) از پيامبر اسلام ص نقل شده كه مى‌فرمايد: اما ابنتى فاطمه فهى سيدة نساء العالمين من الاولين و الآخرين:" دخترم فاطمه بانوى زنان جهان از اولين و آخرين است". در اين صورت آيه فوق دلالتى بر اين مقصود نخواهد داشت و درست به اين ميماند كه كسى بگويد خداوند، عده‌اى را از ميان انسانها (انسانهاى تمام قرون و اعصار) برگزيد كه يكى از آنها آدم است در اين صورت هيچ لزومى ندارد كه در عصر و زمان آدم، انسانهاى ديگرى وجود داشته باشند كه نام عالمين بر آنها اطلاق گردد و يا آدم از ميان آنها برگزيده شود.

به خصوص اينكه سخن در برگزيدن خدا است خدايى كه از آينده و نسلهايى كه در زمانهاى بعد مى‌آيند به خوبى آگاه بوده است‌ [١]

خداوند انسان را از گل خشك كه از گل تيره رنگ بد بوى گرفته شده بود آفريده جالب اينكه اين تعبير هم در مورد خلقت" انسان" گفته شده (وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ‌- آيه ٢٦ حجر) و هم درباره" بشر" (وَ إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي خالِقٌ بَشَراً مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ‌- آيه ٢٨ حجر) و هم به قرينه ذكر سجده فرشتگان بعد از آن در مورد شخص آدم آمده است (به آيات ٢٩ و ٣٠ و ٣١ سوره حجر كه در بالا آورديم دقت كنيد).

ظاهر اين آيات در بدو نظر چنين مى‌گويد كه آدم نخست از گل تيره رنگى آفريده شد و پس از تكميل اندام، روح الهى در آن دميده شد و به دنبال آن‌

[١] اين احتمال نيز وجود دارد كه فرزندان آدم در مدتى نه چندان طولانى جامعه كوچكى تشكيل دادند كه آدم برگزيده آنان بود.