تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٠ - ٣- آنها كه زير پرچم حقند و آنها كه تحت لواى شيطانند؟

به هنگام تلاوت قرآن، استكبار و غرور و تعصب را از خود دور كنيد تا سرنوشتى همچون شيطان رجيم پيدا نكنيد، و به جاى درك حقيقت در پرتگاه كفر و بى‌ايمانى سقوط ننمائيد.

٣- آنها كه زير پرچم حقند و آنها كه تحت لواى شيطانند؟

در آيات فوق، مردم به دو گروه تقسيم شده‌اند، گروهى كه تحت سلطه شيطانند و گروهى كه بيرون از اين سلطه هستند و براى هر يك از اين دو گروه، دو صفت بيان شده است.

آنها كه بيرون از سلطه شيطانند، داراى ايمان و توكل بر پروردگارند، يعنى از نظر عقيده تنها خداپرستند، و از نظر عمل مستقل از همه چيز و متكى بر خدا، نه متكى بر انسانهاى ضعيف و وابسته، و يا بر هوى و هوسها و تعصبها و لجاجتها.

اما آنها كه زير سلطه شيطانند، اولا رهبرى او را از نظر اعتقاد پذيرفته‌اند (يَتَوَلَّوْنَهُ‌) و ثانيا از نظر عمل شيطان را شريك خدا در اطاعت شمرده‌اند، يعنى عملا پيرو فرمان اويند.

البته انكار نمى‌توان كرد انسانهايى هستند كه مى‌كوشند و خود را در گروه اول جاى مى‌دهند، اما بعدا بر اثر دور افتادن از مربيان الهى و يا قرار گرفتن در محيطهاى آلوده و يا به علل ديگر به گروه دوم سقوط مى‌كنند.

و در هر حال آيات فوق بار ديگر اين حقيقت را تاكيد مى‌كند كه سلطه شيطان بر انسانها اجبارى و الزامى و ناخودآگاه نيست بلكه اين انسانها هستند كه شرائط ورود شيطان را به محيط جان خود فراهم مى‌سازند و به اصطلاح جواز عبور از دروازه قلب به او مى‌دهند.