انسان و سرنوشت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٧
زندگی دنیایی بار میآورد ، در طبیعت مکافات هست . این آثار و نتایج ،
خود قسمتی از مظاهر قضا و قدر است . بدیهی است که این گونه قضایا و
ارتباطات میان حوادث و پدیدهها با جهان بینی الهی که جهان را یک
دستگاه واحد زنده صاحب اراده و شعور میداند ، قابل توجیه است و بخشی از
روابط علی و معلولی را تشکیل میدهد و اما با طرز تفکر مادی و جهان بینی
ماتریالیستی قابل توجیه نیست .
از نظر جهان بینی الهی ، جهان هم شنواست و هم بینا ، ندا و فریاد
جاندارها را میشنود و به آنها پاسخ میدهد . به همین جهت دعا یکی از علل
این جهان است که در سرنوشت انسان مؤثر است ، جلوی جریانهایی را میگیرد
و یا جریانهایی به وجود میآورد . به عبارت دیگر ، دعا یکی از مظاهر قضا
و قدر است که در سرنوشت حادثهای میتواند مؤثر باشد یا جلوی قضا و قدری
را بگیرد .
« الدعاء یرد القضاء [ بعد ما ابرم ] ابراما » [١] .
دعا قضا را برمیگرداند هر چند آن قضا محکم شده باشد .
« و اذا سألک عبادی عنی فانی قریب اجیب دعوش الداع اذا دعان »[٢]
.
هر گاه بندگانم مرا از تو بخواهند ، من نزدیکم ، خواسته آن که مرا
بخواند اجابت میکنم .
[١] سفینة البحار ، ماده دعا . [٢] بقره / . ١٨٦