انسان و سرنوشت - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١
ملحدی [ یعنی مسلمانان ] سبب شده اروپای مسیحی از حال توحش و جهالت
خارج گردد ، و لذا آن را مکتوم نگاه میدارند ، ولی این نظریه درجهای
بیاساس و تأسفآور است که به آسانی میتوان آن را رد نمود . . . نفوذ
اخلاقی همین اعراب زاییده اسلام ، آن اقوام وحشی اروپا را که سلطنت روم
را زیر و زبر نمودند ، داخل در طریق آدمیت نمود و نیز نفوذ عقلانی آنان
دروازه علوم و فنون و فلسفه را که از آن بکلی بیخبر بودند به روی آنها
باز کرد و تا ششصد سال استاد ما اروپاییان بودند " [١] .
ویل دورانت در تاریخ تمدن میگوید :
" پیدایش و اضمحلال تمدن اسلام از حوادث بزرگ تاریخ است . اسلام طی
پنج قرن ، از سال ٨١ هجری تا ٥٩٧ هجری ، از لحاظ نیرو و نظم و بسط قلمرو
و اخلاق نیک و تکامل سطح زندگانی و قوانین منصفانه انسانی و تساهل دینی [
احترام به عقاید و افکار دیگران ] و ادبیات و تحقیق علمی و علوم و طب و
فلسفه پیشاهنگ جهان بود " [٢] .
هم او میگوید :
" دنیای اسلام در جهان مسیحی نفوذهای گونهگون داشت . اروپا از دیار
اسلام غذاها و شربتها و دارو و درمان و اسلحه و نشانهای خانوادگی ، سلیقه
و ذوق هنری ، ابزار و رسوم صنعت و تجارت ، قوانین و رسوم دریانوردی را
فرا گرفت و غالبا لغات آن را نیز از مسلمانان اقتباس کرد . . . علمای
عرب ( مسلمان ) ریاضیات و طبیعیات و شیمی و هیأت و طب یونان را حفظ
کردند و به کمال رسانیدند و میراث یونان را که بسیار غنیتر شده بود ، به
اروپا انتقال دادند . . . فیلسوفان عرب ( مسلمان ) مؤلفات ارسطو را
برای اروپای مسیحی حفظ و ضمنا تحریف کردند . ابن سینا و ابن رشد از مشرق
بر فلاسفه مدرسی اروپا پرتو افکندند و
[١] تمدن اسلام و عرب ( چاپ چهارم ) ، ص . ٧٥١ [٢] تاریخ تمدن ، ج / ١١ ص . ٣١٧