انسان و سرنوشت
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
انسان و سرنوشت - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣
آثار شوم
بدون شک مسلک جبر آن طور که اشاعره گفتهاند که بکلی بشر را فاقد اختیار و آزادی میدانند آثار سوء اجتماعی زیادی دارد ، مانند میکرب فلج ، روح و اراده را فلج میکند . این عقیده است که دست تطاول زورگویان را درازتر و دست انتقام و دادخواهی زورشنوها را بستهتر میکند . آن کس که مقامی را غصب کرده و یا مال و ثروت عمومی را ضبط نموده است دم از موهبتهای الهی میزند و به عنوان اینکه هر چه به هر کس داده میشود خدادادی است و خداست که به منعم دریا دریا نعمت و به مفلس کشتی کشتی محنت ارزانی فرموده است ، بهترین سند برای حقانیت و مشروعیت آنچه تصاحب کرده ارائه میدهد ، و آن که از مواهب الهی محروم مانده به خود حق نمیدهد که اعتراض کند ، زیرا فکر میکند این اعتراض ، اعتراض به " قسمت " و تقدیر الهی است و در مقابل قسمت و تقدیر الهی باید صابر بود ، سهل است ، باید راضی و شاکر بود . ظالم و ستمگر از اعمال جابرانه خود به بهانه سرنوشت و قضا و قدر رفع مسؤولیت میکند ، زیرا او دست حق است و دست حق سزاوار طعن و دق نیست ، و به همین دلیل مظلوم و ستمکش نیز آنچه از دست ستمگر میکشد تحمل میکند ، زیرا فکر میکند آنچه بر او وارد میشود مستقیما و بلاواسطه از طرف خداست و با خود میگوید مبارزه با ظلم و ستمگری هم بیهوده است ، زیرا پنجه با پنجه قضا افکندن است ، و هم ضد اخلاق است ، زیرا منافی مقام رضا و تسلیم است . معتقد به جبر ، چون رابطه سببی و مسببی را در اشیاء ،