كتابخانه ابن طاووس (فارسي) - إتان گلبرگ - الصفحة ٦٠٥

آمده است); نام مؤلف در سعد الحسين بن محمد الدامغاني ياد شده است. نام مؤلف در بروكلمان ذيل ٢ / ٩٨٦ ش ٣٣ " الوجوه والنظائر في القرآن كريم " و نام مؤلف " حسين بن محمد بن ابراهيم الدامغاني " آمده است. مورد نقل شده در سعد (از كراسه دهم و آخر برگ چهارم) مربوط به دو معناى كلمه ء " الساق " در قرآن است; اين نقل در صص ٢٥٣ - ٢٥٤ عبد العزيز سيد الاهل، بيروت ١٩٧٠، ذيل عنوان " اصلاح الوجوه و النظائر في القرآن الكريم " (كلمه اصلاح را محقق بر آن افزوده و در نسخه نيامده است) آمده است. اين كتاب بر اساس آنچه محقق آن را " نسخه ء منحصر به فرد " دانسته (دار الكتب، تفسير ٨٢٤) به چاپ رسيده است; اما حداقل سه نسخه ء ديگر اين تأليف موجود است: نسخه ء دار الكتب (تفسير ١٣٠); نسخه ء مكتبة الاوقاف الائمة در بغداد (محمد عبد الكريم كاظمي الراضي در چاپ " نزهة الاعين النواظر في علم الوجوه و النظائر " از ابن جوزي [بيروت، ١٤٠٤] صص ٥٢، ٦٤٩، بدان اشاره كرده است) و نسخه ء كتابخانه Chester Beatty (ش ٥٢٠٦).
عنوان در بروكلمان ١ / ٤٦٠ با عنوان " الزوائد والنظائر وفوائد البصائر (في غريب القرآن) " ياد شده و مؤلف آن عالم وقاضي حنفى " أبو عبد الله محمد بن على بن محمد بن الحسين الدامغاني " (م ٤٧٨; نك‍: دائرة المعارف چ ٢ متمم مقاله " الدامغاني، أبو عبد الله محمد " [از: Makdisi. G]) شناسانده شده است. ظاهرا اين نسبت نادرست مى باشد، زيرا چنين تأليفى در منابع دست اول به او نسبت داده نشده است. بروكلمان به حاجى خليفه استناد كرده اما نام مؤلف در آنجا " أبو عبد الله الحسين بن محمد بن ابراهيم " آمده است (حاجى خليفه ٢ / ٢٠٠١ به نقل از نزهة الاعين ابن الجوزى; مق‍:
تحقيق فلوگل ٣ / ٥٤٣ ش ٦٨٧١). زركلي (٢ / ٢٥٤)، كحاله (٩ / ٤٨)، الراضي (در مقدمه بر چاپ نزهة الاعين صص ٥١ - ٥٢) و Gilliot (٣٠٥. p ", Textes ") از بروكلمان پيروى كرده اند. الراضي بجز ارجاع به بروكلمان والمنتظم (ابن الجوزى; كه در آنجا زندگى نامه قاضى بدون ياد از اين تأليف آمده; نك‍: ٩ / ٢٢ - ٢٤) شاهدى براى اتحاد مؤلف ما با قاضى حنفى بدست نمى دهد. Gilliot مى گويد: " أبو عبد الله الحسين بن محمد الدامغاني " عنوان كوتاه شده مؤلف است اما او نشان نمى دهد كه چگونه مى توان اين نام