كتابخانه ابن طاووس (فارسي) - إتان گلبرگ - الصفحة ١٧٣

آمده و بجاى العمى، به اشتباه القمى ثبت شده است. در نجاشى (ص ٩٦ ش ٢٣٩)، طوسى، فهرست (ص ٥٨ ش ٩٠) و به تبع آن ياقوت، الادباء (٢ / ٢٢٥ - ٢٢٦) و معالم العلماء (ص ١٨ ش ٨١) عنوان تأليف به صورت " كتاب اخبار صاحب الزنج " ذكر شده است، موردى كه در فرج المهموم آمده، به نظر مى رسد، تنها قسمت باقى مانده اين كتاب باشد. Popovic. A (كه در كتاب lX siecle / La revolte des esclaves en lraq au lll پاريس ١٩٧٦ صص ١٧٢ - ١٧٣) از وجود آن قطعه آگاهى نداشت، از نقلى باقى مانده در آن كتاب خبر نداشته است. اين مورد از انتهاى بخش دوم (در فرج المهموم) يا سوم (در فرج المهموم *) آن كتاب گرفته شده است. در آنجا مغيرة بن محمد المهدى نجومى نشان مى دهد كه تاريخ و كيفيت مرگ على بن محمد را بدرستى پيشگويى كرده است (٢ صفر ٢٧٠). گفته شده است كه على بن محمد را خفه كردند; در اين جهت، اين نقل قول با نقلهاى ديگرى كه درباره قتل وى آمده متفاوت است (مقايسه كنيد، Popovic صص ١٩١ - ١٩٣) و نشانگر يك گزارش مستقل تاريخى است. منبع مؤلف براى قيام صاحب الزنج، پدر بزرگ (يا جد اعلاى او) معلى بن اسد است، كسى كه او را حسين بن عبيدالله الغضائري (م ٤١١) به عنوان همكار نزديك صاحب الزنج مىشناسند (نجاشى ص ٩٦); ونك‍: دائرة المعارف چ ٢ مقاله " على بن محمد الزنجي " [از:
Lewis. B]; صفدى، ٢١ / ٤٠٥ - ٤١٣ و منابعى كه در آنجا ياد شده است.
١٦. * * + اخبار وانشادات / روايت شده از: أبو الحسن محمد بن يوسف بن موسى الناقط (م رمضان ٣٦٧) مهج الدعوات ٢١٢ - ٢١٣ نام مؤلف در تاريخ بغداد (٣ / ٤٠٨) أبو الحسن محمد بن يوسف بن موسى الوراق معروف به ابن صباغ ياد شده است گر چه وى احتمالا طرفدار علويان بوده اما در هيچ موردى از وى به عنوان شيعه ياد نشده است. ابن طاووس مىنويسد او نسخه‌اى از اين كتاب را در بغداد در سال ٦٠٣ (مق‍: باب اول فصل اول) به خط أبو احمد عبد السلام بن الحسين بن محمد البصري (م ١٩ محرم ٤٠٥) ديده است [نك‍: Eche صص ١٠٩ -