صص ٩٥ - ١٢٨). حديث نقل شده در اليقين (همان حديثى نقل شده در اليقين ص ١٩٥ / ٥٠٣، ١٩٧ / ٥٠٦) در ص ١١٣ همين چاپ آمده است.
٤٦. + كتاب الاربعين في اصول الدين / أبو عبد الله محمد بن عمر بن حسين فخر الدين الرازي (م. ح. ٦٠٦) سعد السعود ٢٩٦ طرائف ٣٣٥ - ٣٣٧ [ند ٩٧]، ٥١٥ - ٥٢٠ / ١٥٨ - ١٦١ در باره ء مؤلف نك‍: بروكلمان ١ / ٦٦٦ - ٦٦٩ ذيل ١ / ٩٢٠ - ٩٢٤. ابن طاووس كه از اين اثر با عنوان كتاب الاربعين ياد مى كند اين سخن رازى را آورده كه كتاب را به عنوان دستور العملى براى فرزندش نوشته است (طرائف ٥١٥ / ١٥٨ = كتاب الاربعين، حيدر آباد ١٣٥٣ ص ٣). ابن طاووس در طرايف ١ ص ٣٣٥ - ٣٣٦، به مسأله بيست و سوم اشاره مى كند (= اربعين صص ٢٣٧ - ٢٤٤) و در طرائف ١ ص ٣٣٦ - ٣٣٧ آغاز مسأله بيست و چهارم را گزارش كرده است (اربعين ص ٢٤٤). هر دو مورد با حمله به رازى همراه است. موردى در طرائف صص ٥١٥ - ٥١٨ / ١٥٨ - ١٦٠ (= اربعين صص ٤٦٥ - ٤٦٨) كه از بابى درباره‌ء برترين صحابه نقل شده، امام على [ع] را به عنوان اعلم توصيف مى كند. (جمله‌اى در سعد ص ٢٩٦ از همين مورد گرفته شده است.) نقل طرائف صص ٥١٨ - ٥٢٠ / ١٦٠ - ١٦١ (= اربعين صص ٤٧٤ - ٤٧٦) در صدد اثبات افضليت امام على [ع] مى باشد. خواننده‌هاى طرايف ممكن است به اين باور برسند كه اين مطالب، عقايد رازى را منعكس مى كند، اما واقعيت بر خلاف آن است. در اربعين، رازى صريحا اين عقيده را به عنوان آراى شيعه مىشناساند و پس از آن در رد آنها مىكوشد. روشن نيست كه ابن طاووس عمدا اين مطلب را ذكر نكرده يا خواسته تا آن را مخفى نگاه دارد تا " اين عالم بزرگ اشعرى " (رازى در طرائف ص ٣٤٩ / ١٠٠، ٣٥٤ / ١٠٢ و ١٥٨ / ٥١٥ به اين الفاظ توصيف شده است) را در باره فضيلت امام على [ع] با شيعه هم عقيده بشناساند. در واقع مؤلفان مختلف شيعى، رازى را به دليل داشتن عقايدش در باره ء امام على [ع] مورد انتقاد قرار داده اند; مث‍: برهان الدين محمد بن

(١٩٦)