كتابخانه ابن طاووس (فارسي) - إتان گلبرگ - الصفحة ٥١ - فصل دوم - فهرست آثار

مختلف سفر) و محتملا انگيزه نگارش آن، سفرهاى خود ابن طاووس بود است (مق‍:
الامان ص ١١٧ / ١٢٩، ١٤٣ / ١٥٠ - ١٥١).
در ذريعه از دو نسخه ياد شده و به چاپ اول (= نجف ١٣٧٠) آن اشاره نشده زيرا در آن زمان هنوز به چاپ نرسيده بود. در الامان هيچ نوع جزئياتى درباره نسخه‌هاى مورد استفاده داده نشده است، الامان ٢ (قم ١٤٠٩) مبتنى بر دو نسخه است (اينها غير از نسخه‌هايى است كه در ذريعه ياد شده): يكى نسخه مرعشى ١١٦ و ديگرى: دانشگاه تهران ١٨٢٨. نسخه دوم آغاز ندارد (و از سطر ١٢ ص ٢٦ الامان ٢ آغاز مى شود، گر چه به اين مثال در جاى خود اشاره نشده است). نسخه دوم توسط حسين بن عمار البصري (ناشناخته) كتابت شده است. دانش پژوه (در فهرست دانشگاه تهران ج ٨ تهران ١٣٣٩ ش. ص ٤٢٦)، آقا بزرگ (الانوار الساطعة ص ٥١) و جواد الشهرستاني (مقدمه الامان ٢ ص ٩) اظهار مى دارند كه بر اساس نوشته البصري، وى كتاب را در چهارشنبه ١٤ ربيع الاول ٦٣٢ به اتمام رسانده و از اينجا به اين نتيجه رسيده اند كه الامان بايد قبل از اين تاريخ تأليف شده باشد. درباره اين تاريخ چند مسأله جدى وجود دارد. اولا اينكه در ليستى كه در الاجازات آمده، از الامان ياد نشده است (گر چه اين به معناى آن نيست كه اجازات قبل از آن تأليف شده باشد). ثانيا ابن طاووس در الامان به تأليفات مختلفى كه بعد از سال ٦٣٢ تأليف كرده مثل فرج المهموم وفتح الابواب اشاره كرده و مثلا درباره فرج المهموم سفارش مى كند كه در سفر بايد همراه باشد، ثالثا اينكه او (الامان ١١٦ / ١٢٨) به زمانى اشاره مى كند كه وى با خانواده خود در نجف زندگى مى كرده و اين محتملا بين سالهاى ٦٤٥ و ٦٤٨ بوده است. و نكته آخر اينكه: همانطور كه از عكس آخرين صفحه نسخه تهران مى توان ديد (مقدمه محقق بر الامان ٢ ص ١٣) تاريخ ذكر شده ٢٤ (نه ١٤) ربيع الاول است كه در سال ٦٣٢ در يكشنبه بوده (يك روز قبل يا يك روز بعد از يكشنيه) و نه چهار شنبه. (براى حساب روزهاى هفته در تقويم اسلامى نك‍:
. ٣٩ - ٣٦. pp, chronologie, grohmann