كتابخانه ابن طاووس (فارسي) - إتان گلبرگ - الصفحة ٢٦٠

١٣٩. + الفائق في الاصول / ركن الدين محمود بن عبد الله (يا: عبيدالله يا محمد) بن احمد ابن الملاحمى الخوارزمي (م ٦٣٦) فرج المهموم ٢١٤ طرائف ١٠٤ - ١٠٥ / ٢٥ - ٢٦، ٢٥٦ / ٧١، ٣١٣ / ٨٩، ٣٢٦ - ٣٢٧ / ٩٤ - ٩٥، ٣٤٤ / ٩٨، ٣٥٥ / ١٠٢، ٥٠٠ - ٥٠١ / ١٥٦ درباره‌ء ابن الملاحمى كه در بيشتر عقايدش پيرو متكلم بصرى أبو الحسين بصرى (م ٤٣٦) بوده، نك‍: مقدمه McDermott. J. M و Madelung. W بر تصحيح بخش باقى مانده كتاب ملاحمى با عنوان " كتاب المعتمد في اصول الدين "، لندن ١٩٩١ صص ٣ - ٥. همانگونه كه در مقدمه آمده، نام پدر ابن الملاحمى چندان مشخص نيست كه كداميك از عبد الله، عبيدالله و محمد است. تحقيقى از كتاب الفائق توسط مادلونگ و مكدر موت در دست انتشار است. من از Schmidtke. Dr براى اطلاعاتى كه درباره‌ء نشر اين كتابها و از استاد مادلونگ بدليل فرستادن فتوكپى صفحات مقدمه بر تحقيق كتاب المعتمد متشكرم.
ابن طاووس كه نام پدر مؤلف را محمد بن عبد الله بن احمد الخوارزمي ياد كرده، او را به عنوان يك سنى (طرائف ٣٢٦ / ٩٤) و يك معتزلي مبرز (فرج المهموم، طرائف ٣٥٥ / ١٠٢) و مدافع اخترشناسى (فرج المهموم) ياد مى كند. او مىنويسد كه پدر بزرگ وى ورام براى فائق (كه عنوان كامل آن در طرائف ص ١٠٤ / ٢٥، ٢٥٦ / ٧١ ياد شده) ارزش زيادى قائل بوده است (فرج المهموم ٢١٤). ابن طاووس از يك نسخه عتيق كه خط مؤلف در آخر آن بوده، استفاده كرده است (فرج المهموم).
موارد نقل شده در طرائف مشتمل بر حمله ابن الملاحمى بر معتقدان به جبر است.
همانگونه كه ابن طاووس خاطر نشان كرده، موارد نقل شده در فرج المهموم وطرائف صص ١٠٤ - ١٠٥ / ٢٥ - ٢٦، ٥٠٠ - ٥٠١ / ١٥٦ ازبابى متعلق به معجزات رسول خدا [ص] گرفته شده است. در نسخه فايق در صنعا (الجامع الكبير، كلام ٥٣) نقلهايى كه در طرائف آمده بدين شرح است: فرج المهموم ٢١٤ = برگ ١٧٤ - پ، طرائف ١٠٤ - ١٠٥ = برگ ١٧٣ - ر - پ; طرائف ٢٥٦ = برگ ١٦٦ - ر; طرائف ٣١٣ = برگ ٢٥٠ -