مَعنى قَولِ القائِلِ : «بِسمِ اللّه ِ» ، أى أسِمُ عَلى نَفسي سِمَةً مِن سِماتِ اللّه ِ عز و جل و هِيَ العِبادَةُ . [١] وقتى گوينده مى گويد : «به نام خدا» ، يعنى : نشان و داغى از نشان ها و داغ هاى خداوند عز و جلرا بر خود مى نهم كه همان بندگى باشد . اين تفسير زيبا و دقيق ، بدان معناست كه تنها كسى مى تواند در گفتن اين ذكر هنگام انجام دادن كارها صادق باشد كه حقيقتا خود را مستقل نداند ، بلكه بنده خدا بداند ؛ چرا كه اين ذكر ، نشانه بندگى است . به تعبير ديگر ، كسى مى تواند صادقانه «بسم اللّه » بگويد كه باور كرده باشد هيچ توان و نيرويى براى انجام دادن كار ، جز از جانب خداوند متعال نيست : «و لا حول و لا قوّة إلّا باللّه » . چنين كسى به بيان منقول از امير مؤمنان در تفسير «بسم اللّه » ، مى تواند بگويد : بِهذَا الإِسمِ أعمَلُ هذَا العَمَلَ . [٢] با اين نام ، اين كار را به انجام مى رسانم . امّا كسى كه براى خداوند متعال در كار خود ، نقشى قائل نيست ، نمى تواند علامت بندگى بر خود بگذارد و ذكر شريف «بسم اللّه » را صادقانه بر زبان جارى سازد . گفتنى است كه در برخى از منابع ، در تفسير «بسم اللّه » از امام على عليه السلام نقل شده كه فرمود : لَو شِئتُ لَأَوقَرتُ سَبعينَ بَعيرا مِن باءِ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِ» . [٣]

[١] ر . ك : ص ٣٣٠ ح ٥٣٨ .[٢] ر. ك : ص ٣٣٠ ح ٥٣٩ .[٣] عوالي اللّالي : ج ٤ ص ١٠٢ ح ١٥٠ ، إحقاق الحق : ج ٧ ص ٥٩٥ نقلاً عن الشعرانى فى لطائف المنن ، وفيه «... لكم ثمانين بعيرا من معنى الباء» .