نهج الذكر (ع-ف) - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٥١
فصل دوم: ويژگى هاى تسبيح
٢ / ١
نامى از نام هاى خدا
٧١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند ـ تبارك و تعالى ـ نود و نُه نام دارد ... و آنها عبارت اند از : اللّه ، اِله ، ... سُبّوح . [١]
٧١٨.تفسير العيّاشى ـ به نقل از زيد شحّام ـ: از امام صادق عليه السلام در باره تسبيح پرسيدم . فرمود : «[يادكردِ] نامى از نام هاى خدا (سبحان) و [نيز] نيايش اهل بهشت است» . [٢]
٧١٩.كنز العمّال ـ به نقل از ابن عبّاس ـ: عُمر گفت : معناى «سپاس (حمد)» را مى دانيم . مردم ، يكديگر را سپاس مى گويند . معناى «معبودى جز خداى يگانه نيست» را هم مى دانيم ؛ چرا كه خدايانى به جاى خداوند يگانه ، پرستيده مى شدند . «خدا بزرگ تر است» هم معلوم است . نمازگزار ، «اللّه أكبر» مى گويد ؛ امّا «پاكا خدا! (سبحان اللّه )» ، به چه معناست؟ مردى از ميان جمعيت گفت : خدا ، داناتر است . عمر گفت : بدبخت عمر ، اگر نداند كه خدا داناتر است! على عليه السلام فرمود : «اى امير مؤمنان! [سبحان اللّه ،] نامى است كه هيچ يك از خلايق ، حق ندارد آن را بر خود نهد . خلق به او پناه مى بَرند ، و [خدا] دوست دارد كه اين نام به او گفته شود» . عمر گفت : همين طور است .
[١] شيخ صدوق قدس سره مى گويد : «سُبّوح» ، اسم است به وزن «فُعّول» ، و در كلام عرب ، جز سبّوح و قدّوس بر اين وزن نيامده است ، و اين هر دو به يك معناست . «سبحان اللّه » ، يعنى منزّه و وارسته است خداوند ، از هر آنچه كه شايسته نيست بدان وصف شود .[٢] علّامه طباطبايى قدس سره مى گويد : مراد امام عليه السلام از «تسبيح» ، عبارت «سبحان اللّه » است ، كه معناى اسمى آن ، دلالت بر منزّه بودن خداوند متعال دارد .