امام عليه السلام فرمود : «قل : اللّه ُ أكبَرُ مِن أن يوصَفَ ؛ [١] بگو : خدا بزرگ تر از آن است كه وصف شود» . بنا بر اين ، تحميد و تهليل و تكبير ، ريشه در تسبيح دارند و اين اذكار ، هر چند از نظر مفهومْ متفاوت اند ، ليكن از وحدت مصداقى برخوردارند و از اين رو ، به اين چهار ذكر در نماز ، «تسبيحات اربعه» اطلاق مى گردد . [٢] همچنين در تسبيح فاطمه عليهاالسلام «تكبير» و «تحميد» ، تسبيح ناميده مى شوند . [٣]

اهمّيت ذكر «تسبيح»

افزون بر آنچه در تبيين حقيقتِ تسبيح گذشت ، آيات و احاديثى كه در باره فضيلت تسبيح [٤] و اوقات [٥] و ويژگى هاى آن آمده اند ، [٦] خصوصا اين ويژگى كه تسبيح ، جوهر و روح نماز، [٧] و خود ، نمازِ همه موجودات [٨] است ، حكايت از اهمّيت و نقش ويژه اى دارند كه اين ذكر در نظام هستى و سازندگىِ انسان و نزديك كردن او به آفريدگار جهان دارد . آثار و بركات اين ذكر ، به قدرى است كه احاديث اسلامى براى تبيين اهمّيت

[١] الكافى : ج ١ ص ١١٧ ح ٨ ، التوحيد : ص ٣١٣ ح ١ ، معانى الأخبار : ص ١٢ ح ٢ ، بحار الأنوار : ج ٨٤ ص ٣٦٦ ح ٢٠ .[٢] ر . ك : ص ٥١٧ (تسبيحات چهار گانه) .[٣] ر . ك : ج ٢ ص ٨٧ (تسبيحات فاطمه) .[٤] ر . ك : ص ٤٦٣ (فضيلت تسبيحگويى) .[٥] ر . ك : ص ٤٨٩ (اوقات تسبيح گفتن) .[٦] ر . ك : ص ٤٥١ (ويژگى هاى تسبيح) .[٧] ر . ك : ص ٤٥٣ (گوهر نماز) .[٨] ر . ك : ص ٤٥٣ (نماز هر چيزى) .