٦٨٧.كافى ـ به نقل از صفوان جمّال ـ: چند روز پشت سرِ امام صادق عليه السلام نماز خواندم . ايشان ، در نمازى هم كه بلند خوانده نمى شود ، «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را بلند مى گفت ، و در هر دو سوره ، بلند مى گفت .

٦٨٨.الأمالى ، طوسى ـ به نقل از ابو حفص صائغ ـ: پشت سرِ امام صادق عليه السلام نماز خواندم ، و او «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را با صداى بلند گفت .

٦٨٩.قرب الإسناد ـ به نقل از حنّان بن سَدير ـ: نماز مغرب را پشت سرِ امام صادق عليه السلام خواندم . بلند گفت : «به خداى شنواىِ دانا پناه مى برم از شيطانِ رانده شده ؛ و به خدا پناه مى برم از اين كه شياطين ، نزد من بيايند» . سپس «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را هم با صداى بلند گفت .

٦٩٠.امام رضا عليه السلام : بلند گفتن «بسم اللّه الرحمن الرحيم» در همه نمازها ، سنّت [و مستحّب ]است .

٦٩١.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از رجاء بن ابى ضحّاك ـ: مأمون ، مرا فرستاد تا على بن موسى [الرضا عليه السلام ]را از مدينه [به خراسان] بياورم ... من از مدينه تا مرو با ايشان بودم . به خدا سوگند ، مردى خداترس تر از او نديدم ... در همه نمازهايش ، در شب و روز ، «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را بلند مى گفت .

٦٩٢.امام صادق عليه السلام : خاندان محمّد صلى الله عليه و آله بر بلند گفتن «بسم اللّه الرحمن الرحيم» ، هم داستان اند .

٦٩٣.دعائم الإسلام : براى ما روايت شده است كه پيامبر خدا و على و حسن و حسين و على بن الحسين و محمّد بن على و جعفر بن محمّد ـ كه درودهاى خدا بر همه ايشان باد ـ در نمازهايى كه قرائت در آنها بلند خوانده مى شود ، در آغاز «فاتحة الكتاب» وآغاز سوره ، در هر ركعتى ، «بسم اللّه الرحمن الرحيم» را بلند مى گفتند ، و در نمازهايى كه هر دو سوره در آنها آهسته خوانده مى شود ، آن را آهسته مى گفتند . و امام زين العابدين عليه السلام فرموده است : «ما فرزندان فاطمه عليهاالسلام بر اين ، هم داستانيم» [١] .

[١] علّامه حلّى رحمه الله در تذكرة الفقهاء مى گويد : در نمازهايى كه با صداى بلند خوانده مى شوند ، بلند گفتن «بسم اللّه الرحمن الرحيم» ، واجب است ، و در نمازهاى آهسته ، از نظر علماى اماميه ، بلند گفتن آن در اوّل حمد و اوّل سوره مستحب است ... شافعى مى گويد : بلند گفتن «بسم اللّه » قبل از حمد و سوره در نمازهاى بلند و آهسته، هر دو ، مستحب است . عمر و ابن زبير و ابن عبّاس و ابن عمر و ابو هريره و عطا و طاووس و ابن جبير و مجاهد، همين نظر را دارند... ؛ امّا ثورى و اَوزاعى و ابوحنيفه و احمد و ابو عبيد گفته اند : در هيچ حال ، نبايد آن را با صداى بلند گفت ... نخعى گفته است : بلند گفتن آن ، بدعت است . مالك مى گويد : مستحب است كه «بسم اللّه » ، بلند قرائت نشود . ابن ابى ليلى ، حَكَم و اسحاق گفته اند : چه بلند گفته شود و چه آهسته ، در هر دو صورت ، نيكوست (ر . ك : تذكرة الفقهاء : ج ٣ ص ١٥٢) .