تأكيد قرار گرفته [١] و محبّت نكردن ، به شدّت نكوهش شده است ؛ [٢] امّا در عين حال ، از افراط در محبّت نيز نهى شده است . لذا در كنار محبّت ، صلابت و دقّت در تربيت كودك نيز مورد توجّه بسيار ، قرار گرفته است . بر اين اساس ، كودك با اين كه محبّت مى بيند ، امّا يله و رها نيست تا هر كارى كه خواست ، انجام دهد . از سوى ديگر ، با اين كه تربيت مى شود ، مورد مهر و محبّت و مدارا نيز واقع مى شود و به همين جهت ، از افراط در ملامت ها و خشونت [٣] ـ كه از شاخصه هاى الگوى سختگيرىِ بدون محبّت هستند ـ نهى شده است . و امّا الگوى تربيتى اسلام ، بُعد سومى نيز دارد كه عبارت است از «تكريم» . تكريم ، احترام گذاشتن به كودك و ارزش قائل شدن براى اوست . از ديدگاه اسلام ، كودك ، چون كودك است ، نبايد تحقير شود و احساس بى ارزشى و يا كم ارزشى كند . هرچند كودك ، بيشتر محتاج محبّت است و بزرگ سال محتاج احترام ، [٤] ولى اين بدان معنا نيست كه شخصيت كودك ، نبايد محترم شمرده شود ، همان گونه كه مهر و عطوفت نسبت به بزرگ سال نيز ، نبايد فراموش شود . كودكى كه باارزش قلمداد مى شود و شخصيت او محترم شمرده مى شود ، به احساس خودْ ارزشمندى (عزّت و كرامت نفس) دست مى يابد و كسى كه براى خودش ارزش قائل باشد ، خود را به زشتى ها آلوده نمى كند . [٥]

[١] ر . ك : حكمت نامه كودك : ص ٢٠٧ (تشويق به دوست داشتن فرزندان و دلسوزى با آنان) .[٢] ر . ك : حكمت نامه كودك : ص ٢١٥ (نكوهش محبّت نكردن به كودكان) .[٣] ر . ك : حكمت نامه كودك : ص ١٨٩ (تربيت هنگام خشم) و ص ١٩١ (خشونت) .[٤] در خطبه شعبانيه آمده است : «وقّروا كبارَكم وارحموا صغارَكم؛ بزرگانِ خود را احترام بگذاريد و با كودكان خود ، مهربانى كنيد» (الأمالى ، صدوق : ص ١٥٤) .[٥] اين نكته، در احاديث چندى آمده است، از جمله: «من كرمت عليه نفسه لم يهنها بالمعصية ؛ هر كس جانش برايش محترم باشد ، آن را با گناه، خوار نمى كند» (مستدرك الوسائل : ج ١١ ص ٣٣٩) . «من كرمت نفسه قَلّ شقاقه و خلافه ؛ هر كس جانش برايش گرامى باشد، ستيز و دعوايش كم مى شود» (عيون الحكم والمواعظ : ص٤٦٤ ح ٨٤٤٨) . «من كرمت عليه نفسه هانت عليه شهوته؛ هر كس جانش برايش محترم باشد ، هوسش كوچك مى شود» (بحار الأنوار : ج ٧٠ ص ٧٨ ح ١٢).