نكاتى كه در مورد اين كار ، قابل توجّه است ، اينهاست : الف ـ اذان ، بايد در گوش راست نوزاد گفته شود و اقامه ، در گوش چپ او . [١] ب ـ هنگام گفتن اذان و اقامه در گوش نوزاد ، در برخى احاديث ، پس از بلند شدن صداى طفل و در برخى ، قبل از افتادن ناف او ذكر شده است . ج ـ اين سنّت اسلامى ، حاكى از نقش آفرينى نخستين صداها در طبيعت كودك و تأثير آن در تربيت و سرنوشت اوست .

٤ . برداشتن كام كودك

مقصود از اين عمل ، ماليدن مقدارى تربت سيّد الشهدا عليه السلام و آب فرات به كام نوزاد است . حكمت اين كار ، آن است كه حق طلبى ، عدالت خواهى و دوستى اهل بيت عليهم السلام در آغاز زندگى ، در جان كودك نفوذ كند ، چنان كه در برخى احاديث به اين معنا اشاره شده است . در شمارى از احاديث ، برداشتن كام كودك با آب باران ، آب گرم ، خرما و عسل نيز توصيه شده است و از اين رو ، در صورت امكان ، بهتر است قدرى عسل و خرما با كمى آب فرات يا آب باران مخلوط كنند و به كام كودك بمالند . [٢] اين ره نمود نيز نشان دهنده نقش نخستين خوردنى ها ، مانند نخستين شنيدنى ها ، در سرنوشت كودك است .

[١] ر . ك : حكمت نامه كودك : ص ٩١ (اذان و اقامه گفتن در گوش نوزاد) .[٢] . ر.ك: جواهر الكلام : ج ٣١ ص ٢٥٢ و ٢٥٣ .