حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٣٩
٦ / ٢٨
مَثَل نفْس
٥١٠١.امام على عليه السلام ـ در بيان حديث معراج پيامبر صلى الله عليه و آله ـ: خداوند فرمود: «اى احمد! خود را با پوشيدن لباس نرم و خوراك هاى خوش مزه رنگارنگ و بستر نرم مياراى؛ زيرا نفْس، پناهگاه هر شرّ و رفيق هر بدى است. تو، آن را به سوى طاعت خدا مى كشانى و آن، تو را به نافرمانى او مى كشاند. در راه طاعت خدا با تو مخالفت مى كند و در آنچه ناخوش مى دارى، از تو اطاعت مى كند. هر گاه سير شود، سركشى مى كند و چون گرسنه شود، زبان به شكايت مى گشايد. هر گاه نيازمند شود، خشم مى گيرد و چون بى نياز شود، گردن فرازى مى كند. هر گاه بزرگ شود، فراموش مى كند و چون احساس امنيت كند، غافل مى شود . نفْس، همدم شيطان است و حكايت نفْس، حكايت شترمرغ است كه زياد مى خورد؛ امّا بار نمى كشد و [حكايتش] حكايت گُلِ خرزهره است كه رنگش زيباست و طعمش تلخ» .
٦ / ٢٩
مَثَل دنيا
٥١٠٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همانا خوراك فرزند آدم، مَثَلى براى دنيا قرار داده شده است. هر چند [آدمى ]آن را پُر اَدويه و خوش مزه بسازد، امّا بنگر كه [سرانجام ]به چه تبديل مى شود!
٥١٠٣.الترغيب و الترهيب ـ به نقل از سلمان ـ: عدّه اى خدمت پيامبر خدا آمدند. از آنان پرسيد: «آيا غذا همراه داريد؟». گفتند: آرى. پرسيد: «نوشيدنى داريد؟». گفتند: آرى. فرمود: «آن را خنك مى كنيد؟». گفتند: آرى. فرمود: «سرانجامِ اين خوراك و نوشيدنى، مانند سرانجامِ دنياست كه فردى از شما [براى قضاى حاجت ]پُشت خانه اش مى رود و از بوى گند آن، بينىِ خود را مى گيرد».