٥٦١٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : چون خداوند متعال ايمان را آفريد ، ايمان گفت : «خدايا ! مرا نيرومند گردان»و خداوند، آن را با خوش خويى و بخشندگى نيرومند ساخت. و چون كفر را آفريد، كفر گفت : «خدايا! مرا توانا گردان» و خداوند ، آن را با بخل و بدخويى توانمند ساخت .

٧ / ٢

تشويق به خوش خويى

٥٦١٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اسلام ، خوش خويى است.

[١] ابو حامد غزّالى مى نويسد: كلمات «خَلق» و «خُلق» با هم به كار مى روند . مثلاً گفته مى شود : «فلان حَسَنُ الخَلق و الخُلق» ؛ يعنى : خوش ظاهر و باطن است . بنا بر اين ، منظور از خَلق ، شكل و چهره ظاهرى است و مراد از خُلق ، صورت و چهره باطنى ... . خُلق ، عبارت است از: هيئت و حالتى راسخ در نفْس ، كه به سبب آن ، افعال به راحتى و بدون احتياج به فكر و تأمّل ، از نفس سر مى زند . حال ، اگر از آن هيئت و خوى ، افعال و رفتارهاى پسنديده عقلى و شرعى سر بزند ، آن هيئت را خُلقِ حَسَن (خوى نيكو) مى نامند و اگر افعال زشت و ناپسند سر بزند ، آن را خُلق سَيِّئ (خوى بد و ناپسند) مى نامند (ر.ك : المحجّة البيضاء : ج ٥ ص ٩٥) .