حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٣٧
جوش نياز ندارند، توجيه كند. {-١-}
ب ـ نظريه تنش زدايى (رفع خستگى و تجديد نيرو)
بر اساس اين نظريه، بازى ، نيروى مصرف شده را بار ديگر برمى گردانَد ؛ يعنى تن آدمى، پس از مدّتى كار و فعّاليت خسته كننده، به نوعى فعّاليت كه بتوان به وسيله آن تنش را زدود ، يعنى به بازى، نياز دارد . بنا بر اين، نياز به بازى ، هنگامى هويدا مى شود كه نيروى جسم به پايين ترين ميزان خود رسيده باشد، نه هنگامى كه انرژى اضافى دارد . اين نظريه ـ كه توسّط شالر و موريس لازاروس [٢] ارائه شده است ـ نيز، بازى هايى را كه پس از استراحت كاملِ كودك انجام مى شوند، تبيين نمى كند .
ج ـ نظريه تجديد تكاملى
بر اساس اين نظريه كه توسّط استانلى هال [٣] مطرح شده، كودكان در بازى هاى خود، صحنه ها و فعّاليت هاى نياكان خويش را كه بر حسب نياز زندگى آنان توليد شده است ، تجديد مى كنند . براى مثال، كودك در بازى هايى مانند ماهيگيرى ، قايقرانى ، شكار و . . . فرآيند زندگىِ نياكان غارنشين خود را تكرار مى كند .
د ـ نظريه پيشْ تمرين
بر اساس اين نظريه كه توسّط كارل گروس [٤] ارائه شده، بازى، نوعى آمادگى كودك براى فعّاليت هاى وى در آينده دانسته شده است. بر پايه اين ديدگاه، محتواى بازى را فعّاليت هايى تشكيل مى دهد كه كودك بايد در دوران بلوغ و بزرگ سالى
[١] اين نظريه را به اسپنسر (Spencer) و شالر (Schaller) نسبت داده اند .[٢] M . Lazarus .[٣] S . Hall .[٤] K. Groos .[٥] بازى ، يك سلسله «پيشْ تمرين» عمومى است كه هدفش برقرار كردن زمينه اعمال سازمان يافته براى آينده كودك است . اين نظريه ، توسّط كارل گروس، ارائه شده است .[٦] . در تدوين اين بحث، از كتاب بازى كودك در اسلام ، نوشته محمّدصادق شجاعى استفاده شده است.