اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٣٧
رو قرآن، جمع مال از راههاى ياد شده را ممنوع ساخته و به پيروانش تأكيد مىورزد كه بنيان مالى خود را بر پايه «ايمان خالص و تقوا» استوار سازند و روزى خود را از راهى به دست آورند كه طبع سليم مىپسندد و عقل آدمى بر آن رغبت مىورزد و خداوند آن را مجاز و مباح مىداند:
«وَ كُلُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ حَلالًا طَيِّباً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذى انْتُمْ بِهِ مُؤْمِنُونَ» «١» و از نعمتهاى حلال و پاكيزهاى كه خداوند به شما روزى داده است، بخوريد، و از [مخالفت] خداوندى كه به او ايمان داريد، بپرهيزيد.
قرآن از طرفى به كسب حلال امر مىكند و از طرفى از ضدّ آن يعنى حرامخوارى و انجام كار نامشروع نهى مىكند و آن را تبعيت از شيطان مىخواند و مىفرمايد:
«يا ايُّهَاالنَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِى الْارْضِ حَلالًا طَيِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ انَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ» «٢» اى مردم! از آنچه در زمين است، حلال و پاكيزه بخوريد! و از گامهاى شيطان پيروى نكنيد چه اينكه او دشمن آشكار شماست.
«كُلُوا» در اين آيات كنايه از انواع تصرّفات است كه شامل تغذيه نيز مىگردد.
امكانات توليدى كه در طبيعت موجود است بطور طبيعى رغبت انگيز و تصرّف در آنها حلال است، ولى ممكن است در مواردى با تصرّف غير مجاز تملّك و مصرف آنها حرام و آلوده نمايد. از اين رو، در قرآن آمده است كه:
«يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَيِّباتِ ما احَلَّ اللَّهُ لَكُمْ وَ لا تَعْتَدُوا» «٣» اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چيزهاى پاكيزه را كه خداوند براى شما حلال كرده است، حرام نكنيد! و از حدّ تجاوز ننماييد.