اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٠٧
اسراف، زشتترين بخشش است.
ميانه روى پسنديده به دو گونه بايد انجام گيرد؛ الف- نسبت به خود: به اين معنا كه ثروتمند نه بايد بخل بورزد و خسّت به خرج دهد و نه مجاز است كه همه دارايى خويش را انفاق كند و خود و خانوادهاش را زمينگير و مستأصل كند. آيه ٢٩ سوره اسراء همين مطلب را بيان مىكند.
ب- نسبت به انفاق پذيران: انفاق كننده بايد وضعيت و استحقاق آنان را در نظر بگيرد و با رعايت اولويت و عدالت بدانان بخشش كند؛ انسانهاى با تقوا، خويشاوندان و آبرومندان را بر ديگران ترجيح دهد، از نظر كمّيت نيز عدالت ورزد و به هر كس در خور نيازش عطا كند.
ويژگى انفاق انفاق در راه خدا- اگر با شرايط ياد شده صورت گيرد- علاوه بر آثار و بركات بيشمارى كه در پى دارد، مانند پر كردن شكاف طبقاتى، همبستگى ميان مسلمانها، آمرزش گناهان، خودسازى، تشديد مهر و محبّت، تعاون و همدلى و ...، اين ويژگى را نيز داراست كه خداوند، اموال هزينه شده را بلافاصله جايگزين مىكند و بدين شكل، انفاق كننده علاوه بر كسب همه فضائل دنيوى و اخروى انفاق، ثروتش نيز كاستى نمىيابد.
قرآن مجيد به اين مطلب با صراحت تأكيد كرده، مىفرمايد:
«وَ ما انْفَقْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَيْرُ الرَّازِقينَ» «١» هر چه را كه انفاق كنيد، خداوند آن را جايگزين مىكند؛ چرا كه او بهترين روزى رسان است.
از اين رو، رسول اكرم صلّىاللّهعليهوآله مىفرمايد:
«ما نَقَصَ مالٌ مِنْ صَدَقَةٍ قَطُّ فَاعْطُوا وَ لا تَجْبُنُوا» «٢»