اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٢٦
«ما ابالى الى مَنِ ائْتَمَنْتُ خائِناً اوْ مُضَيِّعاً» «١» براى من فرقى نمىكند (يكسان است كه) شخص خيانت پيشه را امين بدانم يا شخص [ناتوان و غير متخصّصى] كه ضايع كننده است! يعنى شخصى كه به عمد، در كارى خيانت مىكند با كسى كه بدون داشتن علم و آگاهى كافى، در كارى دخالت مىكند يكسان است، چرا كه وى سبب ركود كار، ضايع شدن مواد و امكانات توليد و حقوق ديگران مىگردد. نيروها و سرمايههاى موجود در غير موردش به كار مىرود، پيشرفتى حاصل نمىشود و اصلاح مطلوبى به انجام نمىرسد؛ پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«مَنْ عَمِلَ عَلى غَيْرِ عِلْمٍ كانَ ما يُفْسِدُ اكْثَرَ مِمَّا يُصْلِحُ» «٢» هر كس كارى را بدون علم و آگاهى انجام دهد فسادش بيش از اصلاح آن است.
از نظر «اخلاق اقتصادى» افرادى كه خود را، در كارى توانمند و براى مسؤوليتى شايسته مىبينند موظفند برجستگيها و تواناييهاى خود را يادآور شوند و مسؤوليتهاى پيشنهادى را بپذيرند. بسان حضرت يوسف عليهالسلام كه چون دو اصل مهم و دو خصيصه «تخصّص» و «تعهّد» را در خود يافت بىدريغ خود را براى احراز خزانه دارى سرزمين مصر معرّفى كرد، چنان كه قرآن كريم به نقل از آن حضرت مىفرمايد:
«قالَ اجْعَلْنى عَلى خَزائِنِ الْارْضِ انى حَفيظٌ عَليمٌ» «٣» (يوسف) گفت: مرا سرپرست خزائن سرزمين (مصر) قرار ده كه نگهدارنده و آگاهم.
استحباب كشاورزى و تجارت امروزه اهميّت كشاورزى بر كسى پوشيده نيست. حيات اقتصادى و تأمين موادّ غذايى يك كشور بسته به كشاورزى آن است. اسلام نيز، آن را عمل بسيار پسنديده و اخلاق اقتصادى(ج١) ٣١ صرفه جويى و جلوگيرى از ضايع شدن امكانات توليد ص : ٣١