آدمى با كار مثبت به آمال خود مى‌رسد نه با اميد و خيال؛ حضرت على عليه‌السّلام مى‌فرمايد:
«الْامانِىُّ تَخْدَعُكَ وَ عِنْدَ الْحَقايِقِ تَدَعُكَ» «١» آرزوهاى خيالى تو را مى‌فريبد و به هنگام برخورد با واقعيات نوميدت مى‌سازد.
كار سودمند شايسته و مفيد بودن، از ويژگيهاى كار در نظام اقتصادى اسلام است؛ يعنى كسى كه كارى انجام مى‌دهد بايد به حال جامعه كنونى و آينده مفيد باشد و مخالف با اخلاق و اهداف تربيتى اسلام نباشد و از كارهاى پراكنده و بى‌فايده پرهيز كند و وقت و نيروى خود را به هدر ندهد؛ حضرت على عليه‌السلام مى‌فرمايد:
«لا تَكُنْ فيما تُورِدُ كَحاطِبِ لَيْلٍ وَ غُثاءِ سَيْلٍ» «٢» در آنچه فراهم مى‌آورى همچون هيزمكش شب و گرد آورنده خاشاك سيل آورده مباش.
مقصود اين است كه چُنان هيزمكشانى كه هر چه رسد گرد مى‌آورند و از خاشاك سيل آورده بار مى‌بندند، مباش! و بار جامه عمر را از هر چه رسيد مينبان و فرصت و توان خويش را هرگونه شد به كار مبر، بلكه از هر چيز نتيجه بخش و برگزيده آن را بجوى و بگير. «٣» همچنين فرمود:
«الْعاقِلُ مَنْ لا يُضيعُ لَهُ نَفَساً في اخلاق اقتصادى(ج‌١) ٢١ كار به قدر لازم نه افراط و نه تفريط ص : ٢٠ ما لا يَنْفَعُهُ، وَ لا يَقْتَنى‌ ما لا يَصْحَبُهُ» «٤» عاقل كسى است كه (حتى به اندازه) يك نَفَس به كار بى‌سود نپردازد و چيزى كه با او نماند، گرد نياورد.