اخلاق اقتصادى(ج1)

اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٦٣

امر تجارت و كسب قائل است و كاسب را حبيب خداوند شمرده، در عين حال با لحنى شديد و صريح، تجّار و كسبه‌اى را كه نسبت به تحويل اجناس خريداران كم توجّهى مى‌كنند، يا در حقّ آنان مرتكب اجحاف مى‌شوند، از اهل آتش معرّفى مى‌كند.
از رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين باره چنين نقل شده:
«التَّاجِرُ فاجِرٌ، وَالْفاجِرُ فِى النَّارِ، الَّا مَنْ اخَذَ الْحَقَّ وَ اعْطَى الْحَقَّ» «١» هر تاجرى گناهكار است و هر گناهكارى در آتش است؛ مگر آن- تاجرى- كه حقّ را بگيرد و حق را بپردازد. (معيار او در همه دريافتها و پرداختها درستى و راستى بوده و از آن عدول نكند.)
١٣- پرهيز از احتكار از جمله امورى كه در اقتصاد اسلامى، حرام شناخته شده و بايد از آن پرهيز كرد احتكار است. احتكار عبارت است از جمع‌آورى و انبار كردن آذوقه به اميد بالا رفتن قيمت، در صورت ضرورت و نياز جامعه و عدم عرضه آن به قدر كافى. «٢» از ديدگاه اسلام، مالكيّت فردى تا آنجا محترم است كه مصالح عمومى را خدشه‌دار نسازد و منافع جمعى را در مخاطره قرار ندهد. احتكار، موجب مى‌شود كه بخشى از كالاى عرضه شده به بازار از دسترس مردم خارج گردد، توازن عرضه و تقاضا به هم بخورد، سطح قيمتها بالا رفته و قدرت خريد مردم كاهش يابد و در نتيجه، اقشار مستضعف و آسيب پذير جامعه دچار زيان و تنگدستى بيشتر گردند. به همين دليل، اسلام، احتكار را تحريم كرده و محتكران را مورد نكوهش قرار داده است.
از آنجا كه زيان ناشى از احتكار، به عموم مردم بر مى‌گردد و مصالح همگان را مورد تعرّض قرار مى‌دهد، برخورد با آن نيز از وظايف حكومت اسلامى است و دولت مى‌بايد از آن جلوگيرى كند و افراد محتكر را تحت تعقيب قرار داده و مجازات نمايد. حضرت‌