اخلاق اقتصادى(ج1)

اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١١٨

آنان در گشايش و تنگدستى، به برادران خويش، نيكى مى‌كنند و هنگام سختى، ايثار كرده، آنان را بر خويش مقدّم مى‌دارند و چنانند كه خدا در وصفشان فرموده است:
«وَ يُوءْثِرُونَ عَلى‌ انْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ» «١» ديگران را بر خويش مقدّم مى‌دارند، گرچه خود تنگدست باشند. «٢» آداب ايثار ايثار، نشانه برترين امتياز در روابط انسانى، مردم گرايى و غمخوارى است كه از ايمان سرشار، محبّت به خدا و مردم و احساس مسؤوليت اجتماعى، سرچشمه مى‌گيرد و با آداب مخصوص به خود صورت مى‌پذيرد كه برخى از آنها بدين قرار است:
١- داوطلبانه: شريعت مقدّس اسلام، هيچ الزام و تأكيدى در مورد ايثار ندارد و آن را به عنوان يك فضيلت و كمال بسيار زيباى انسانى مورد تمجيد قرار داده تا مؤمن با رهيابى به مقام ارجمند آن، داوطلبانه اقدام كند و تحت تأثير عوامل خارجى قرار نگيرد، چنانكه امام صادق عليه‌السلام در پاسخ شبهه‌اى كه صوفيه در اين مورد داشتند، فرمود:
«انَّ ذلِكَ كانَ مُباحاً جائِزاً وَ لَمْ يَكُونُوا نُهُوا عَنْهُ وَ ثَوابُهُمْ مِنْهُ عَلَى اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ...» «٣» ايثار، مباح و جائز است و مورد نهى قرار نگرفته (اجبارى نيست) و ثواب ايثارگران نيز نزد خداوند بزرگ، محفوظ است.
٢- خالصانه: زيبايى و ارزشمندى ايثار در صورتى است كه اين كار سترگ در راستاى خشنودى خداى بزرگ و خالصانه، انجام گيرد و هيچ‌گونه چشمداشتى از نيازمند و ديگران نداشته باشد. چنانكه اهل بيت پيامبر، هنگام ايثار نان شب خود به مسكين و يتيم و اسير، گفتند: