اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٣٦
حال خود بگذارد. [درختانش را قطع نكند] و ميوهاش در آنچه به آن امر شده صرف نمايد و نهالهاى درختان خرما را در اين آباديها نفروشد. تا اينكه از جهت روييدن نخلها، زمينِ آن آباديها، مشتبه شود.
يعنى انبوهى درختان بيننده را به اشتباه اندازد و چنان پندارد كه اين زمين غير از زمينى است كه پيش از اين ديده بود.
در اخلاق اقتصادى اسلام، هر كس زمينهاى زراعتى را بىجهت زير كشت، نبرد سزاوار نكوهش است؛ حضرت على عليهالسلام يكى از كارگزاران خود را در نامهاى، استيضاح مىكند و مىفرمايد:
«بَلَغَنى انَّكَ جَرَّدْتَ الْارْضَ» «١» با خبر شدهام كه تو زمين را برهنه كردى [و آن را بدون كشت رها ساختهاى].
كسب حلال نظامهاى اقتصادى جهان معاصر، انسان را در انتخاب كار و كسب مال بطور كلى آزاد مىگذارد و به وى اجازه مىدهد كه هم از راههاى صحيح و هم از راههايى چون رباخوارى، قماربازى، احتكار، بازار سياه و ... به جمع ثروت بپردازد بى آنكه به حقوق ديگران ارزشى قائل شود و به اصول اخلاقى و پيامدهاى اجتماعى، سياسى و اخروى آن بينديشد.
بديهى است اين نوع برخوردها مشكلاتى همچون: تورّم، تكاثر، برده دارى، مفاسد اخلاقى و سياسى را در پى دارد؛ در چنين جامعهاى، زندگى مشكل و توان فرسا مىشود، انسانيّت منحط و ارزشهاى انسانى سركوب مىگردد.
ارزش كسب حلال اخلاق اقتصادى(ج١) ٤٢ فصل دوم: اخلاق اقتصادى در مبادلات آنچه در نظام اقتصادى اسلام، بيش از هر چيز اهميت دارد حلال بودن كسب و كار است؛ يعنى: به دست آوردن مال، از راهى كه آزاد است و ممنوعيّت شرعى ندارد. از اين