اخلاق اقتصادى(ج1)

اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٤٠

آن حضرت، همچنين درباره يكى از برادران ايمانى خود مى‌فرمايد:
«كانَ لى‌ فيما مَضى‌ اخٌ فِى اللَّهِ ... وَ كانَ خارِجاً مِنْ سُلْطانِ بَطْنِهِ فَلا يَشْتَهى‌ ما لا يَجِدُ وَ لا يُكْثِرُ إِذا وَجَدَ ...» «١» در گذشته مرا برادرى در راه خدا بود كه ... از چيرگى شكم خويش آزاد بود، آنچه را كه نداشت آرزو نمى‌كرد و در مصرف آنچه مى‌يافت نيز زياده‌روى نمى‌نمود.
حضرت على عليه‌السلام، قناعت در مصرف را از بارزترين ويژگيهاى تقوا پيشگان مى‌شمرد؛ در اين باره مى‌فرمايد:
«تَراهُ قَريباً أَمَلُهُ، قَليلًا زَلَلُهُ، خاشِعاً قَلْبُهُ، قانِعَةً نَفْسُهُ، مَنْزُوراً أُكُلُهُ، سَهْلًا أَمْرُهُ ...» «٢» انسان تقوا پيشه را مى‌بينى در حالى كه: آرزويش نزديك، لغزشش اندك، قلبش خاشع، نفسش قانع، خوراكش ناچيز، زندگيش ساده و بى‌تكلّف است.
قناعت، رمز عزّت‌ نفس انسان خوپذير است و آدمى هر طور آن را عادت بدهد، به همان ترتيب عادت مى‌كند. تأمين رفاه كامل و اشباع همه خواسته‌هاى نفسانى، در همه زمانها، از طريق حلال و بدور از هرگونه عوارض جنبى نيز، براى آدمى در اين جهان مقدور نيست و خواه ناخواه زمانى مى‌رسد كه عملى ساختن برخى از خواسته‌ها و تمايلات، برايش غير ممكن و يا دشوار مى‌گردد.
توجّه به اين دو واقعيّت، ايجاب مى‌كند، كه انسان، در بهره‌گيرى از مواهب اين جهانى، خود را طورى عادت دهد، كه بتواند تا سر حد امكان، با كمترين حدّ بهره‌مندى از مواهب مزبور به زندگى عادى و شرافتمندانه خويش ادامه دهد و كمبودها در نشاط روحى و عزّت و آزادگى معنوى او خللى ايجاد نكنند.