اخلاق اقتصادى(ج1)

اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٥٤

پرسيد: آيا از امّت شما هم كسى به اين مصيبت گرفتار مى‌شود؟ پيامبر (ص) پاسخ داد:
آرى، فرمانرواى ستمگر، خورنده مال يتيم و شاهد دروغگو. (نيز به چنين بلايى مجازات مى‌شوند.) «١» ضرورت يتيم‌نوازى‌ همان اندازه كه بى‌مهرى نسبت به يتيم و حيف و ميل اموال او محكوم و ناپسند است، يتيم‌نوازى، مهر و محبت و كمك به او نيك و پسنديده بلكه لازم و ضرورى است و اسلام از پيروان خويش مى‌خواهد كه نسبت به يتيم، جانب احتياط و حسن نيّت را مراعات كنند و از افراط و تفريط بپرهيزند. بدين معنا كه نه بى‌حساب و كتاب و به دلخواه خود در اموال او تصرف كنند و نه آن كه يتيم را با ثروتش رها كنند تا اموال و زندگى او در معرض خطر قرار بگيرد؛ از اين رو، مى‌فرمايد:
«وَ لا تَقْرَبُوا مالَ الْيَتيمِ الَّا بِالَّتى‌ هِىَ احْسَنُ حَتَّى يَبْلُغَ اشُدَّهُ» «٢» به ثروت يتيم، جز به نيكوترين وجه، نزديك نشويد تا به سنّ رشد برسد.
سپس دستور مى‌دهد، اموال آنان را بدون كم و كاست در اختيارشان قرار دهيد:
«وَ اتُوا الْيَتامى‌ امْوالَهُمْ وَ لا تَبَدَّلُوا الْخَبيثَ بِالطَّيِّبِ وَ لا تَأْكُلُوا امْوالَهُمْ الى‌ امْوالِكُمْ ...» «٣» اموال يتيمان را به آنان تحويل دهيد و پاكيزه را با آلوده عوض نكنيد و ثروت آنان را با دارايى خويش مصرف نكنيد.
از بُعد عاطفى نيز مسلمانان وظيفه دارند با يتيمان رفتارى كاملًا عاطفى و توأم با احترام و تكريم داشته باشند و اگر يتيمان از نظر مادّى نيز كمبود داشته باشند، علاوه بر خمس و زكات، داوطلبانه مورد حمايت قرار گيرند. آيات و روايات اسلامى در اين باره نيز حقّ سخن را ادا كرده‌اند. از جمله امير مؤمنان على (ع) در بخشى از وصيت‌نامه خود مى‌فرمايد: