«أَلْكَمالُ كُلُّ الْكَمالِ التَّفَقُّهُ فِى الدّينِ وَالصَّبْرُ عَلَى النَّائِبَةِ وَ تَقْديرُ الْمَعيشَةِ» «١» كمال و تمام كمال، بصيرت يافتن در دين و پايدارى در سختيها و مصائب و اندازه‌گيرى و تدبير در امور زندگى است.
البته منعى ندارد كه انسان در صورت امكان به زندگى خود و خانواده‌اش توسعه دهد؛ به عنوان مثال غذاى بهتر بخورد، لباس فاخرتر بپوشد، در خانه وسيعترى زندگى كند و ...؛ ليكن ا ين وسعت دادن به زندگى نبايد، توجّه انسان را به خدا و گرايش او را به معنويّات و نيز عزت و آزادگى او را تحت‌الشعاع قرار دهد و ناچار شود به خاطر افزودن بر هزينه‌هاى غير ضرورى زندگى، از سر ايمان، آبرو، آسايش فكرى و آرامش روانى خويش بگذرد.
همچنين منظور از تدبير زندگى، اين نيست كه انسان از اوامر و نواهى شرعى پيروى نكند و خود با تكيه بر دانش و بينش محدود خويش به طور مستقل برنامه‌ريزى كند.
بلكه منظور از دخالت دادن تدبير شخصى در امور زندگى و چگونگى مصرف، اين است كه انسان، بر مبناى قواعد اخلاقى و اقتصادى دين، براى جهت بخشيدن به وضع زندگى خود و رفع مشكلات و نابسامانيهاى اقتصادى، برنامه‌اى هماهنگ و متناسب با درآمدها و تواناييهايش تهيه و اجراى آن را در زندگى شخصى و اجتماعى خود مدّ نظر قرار دهد.
٧- حرام خوارى: «حرام خوارى» نيز يكى از رذائل بسيار زشت و نابود كننده خصائل انسانى است كه قربانيان فراوانى گرفته و بسيارى از مردم را از سعادت دو سرا محروم و آنان را از رسيدن به مقام قرب الهى باز داشته است، اين رذيله بر مرداب دنيا طلبى و حرص و آزمندى مى‌رويد.
منظور از حرام خوارى، هرگونه تصرف غير شرعى در اموال و پديده‌هايى است كه در دسترس انسان قرار مى‌گيرد، اعمّ از اينكه آنها در مورد خوراك، پوشاك، مسكن و ديگر نيازمنديهاى زندگى صرف كند يا سرمايه كسب و كار نمايد يا در اختيار ديگران قرار دهد و مصداقهاى آن عبارت است از: دزدى، غصب، ربا، غش در معامله، خيانت‌