اخلاق اقتصادى(ج1)

اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ١٣٥

بهره‌گيرى از مواهب در بين نيست؛ بلكه آنچه مورد نكوهش قرار گرفته، رضايت دادن، قانع شدن و اطمينان يافتن به مادّيّات و روى برتافتن از حركت تكاملى به سوى سعادت معنوى و قرب الهى و ملاقات با اوست.
على عليه‌السلام نيز با استفاده از آيه‌اى ديگر از قرآن كريم، زهد و زاهد را چنين معنا مى‌كند:
«أَلزُّهْدُ كُلُّهُ بَيْنَ كَلِمَتَيْنِ مِنَ الْقُرانِ: قالَ اللَّهُ سُبْحانَهُ: «لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى‌ ما فاتَكُمْ وَ لا تَفْرَحُوا بِما اتيكُمْ» «١» وَ مَنْ لَمْ يَأْسَ عَلَى الْماضى‌ وَ لَمْ يَفْرَحْ بِالْاتى‌ فَقَدْ أَخَذَ الزُّهْدَ بِطَرَفَيْهِ» «٢» تمام زهد بين دو جمله از قرآن است. خداوند سبحان مى‌فرمايد: «تا هرگز بر آنچه از دستتان رفته، اندوه مخوريد و بر آنچه به شما داده شادى نكنيد» و كسى كه بر گذشته افسوس نخورد و به آينده شاد نگشت. پس زهد را از دو سمت آن- بى‌اعتنايى به گذشته و آينده- دريافته است.
امام صادق عليه‌السلام نيز همين معنا را با عبارتى ديگر بيان فرموده:
«لَيْسَ الزُّهْدُ فِى الدُّنْيا بِإِضاعَةِ الْمالِ وَ لا بِتَحْريمِ الْحَلالِ بَلِ الزُّهْدُ فِى الدُّنْيا أَنْ لا تَكُونَ بِما فى‌ يَدِكَ أَوْثَقُ مِنْكَ بِما فى‌ يَدِاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ» «٣» زهد در دنيا به ضايع گزاردن- و مصرف نكردن- مال و حرام نمودن حلال نيست، بلكه زهد در دنيا به اين ا ست كه اعتماد تو به آنچه در دستت مى‌باشد، بيشتر نباشد از اعتماد نسبت به آنچه در دست خداست.
بنابراين زهد به معناى برخوردار نشدن از دنيا و نعمتهاى الهى نيست؛ بلكه در زهد معناى برخوردارى از نعمتهاى الهى نهفته است، ليكن به گونه‌اى كه موجب غفلت انسان نشود.