مفصّل درباره اسراف و زيانهاى آن بحث خواهد شد.
همچنين در آيين مقدّس اسلام براى مصرف مواهب الهى توسّط بشر و ميزان و كيفيّت آن، معيارها و ضوابط روشنى تعيين فرموده كه پايبندى به اين ضوابط، سعادت فرد و جامعه را در دنيا و آخرت تضمين مى‌كند. برخى از اهمّ اين معيارها عبارتند از:
١- استفاده از طيّبات و حلال: جهان و آنچه در آن است براى استفاده انسان، آفريده شده و مصالح و نيازمنديهاى او در آفرينش اين جهان، لحاظ گرديده است. آيات فراوانى از قرآن كريم، مبيّن اين حقيقت‌اند كه انسان گُل سرسبد عالم هستى است و خداوند، همه موجودات اين جهان را به خاطر او آفريده و به خدمت وى گمارده است. از جمله، در آياتى مى‌فرمايد:
«اللَّهُ الَّذى‌ خَلَقَ السَّمواتِ وَالْارْضَ وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً، فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ الَّثمَراتِ رِزْقاً لَكُمْ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِىَ فِى الْبَحْرِ بِأَمْرِهِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الْانْهارَ وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ ءاتيكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ ...» «١» خداوند، همان كسى است كه آسمانها و زمين را آفريد؛ و از آسمان، آبى نازل كرد و با آن ميوه‌ها- ى مختلف- را براى روزى شما- از زمين- بيرون آورد. و كشتيها را مسخّر شما گردانيد، تا بر صفحه دريا به فرمان او حركت كنند؛ و نهرها را- نيز- مسخّر شما نمود و خورشيد و ماه را كه- با برنامه منظّمى در كارند- به تسخير شما درآورد و شب و روز را نيز مسخّر شما ساخت و از هر چيزى كه از او خواستيد به شما داد از ديدگاه قرآن، علّت آفرينش جهان اين است كه انسان، از اين طبيعت رام و منقاد، در جهت تأمين نيازمنديهايش بهره گيرد:
«هُوَ الَّذى‌ جَعَلَ لَكُمُ الْارْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فى‌ مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ ...» «٢»