شود و گرنه در حرمت آن ترديدى وجود ندارد.
از سوى ديگر بدگويى از كالايى كه ديگرى آن را براى فروش عرضه مى‌كند نيز كارى ناپسند است. زيرا موجب پايين آمدن ارزش آن كالا مى‌شود و چه بسا فروشنده را تحت تأثير قرار داده، به قبول قيمت كمتر راضى و متقاعد كند.
نتيجه آن كه هر دو مورد فوق از ترفندهاى دلّالان حرفه‌اى و دغل‌بازان بازارهاى تجارى است، چرا كه از شأن يك مسلمان متعهّد به دور است كه براى نيل به زخارف پست و بى‌ارزش مادّى به چنين اعمال ناشايسته‌اى دست يازد. از رسول خدا صلى الله عليه و آله در اين باره چنين نقل شده:
«مَنْ باعَ وَاشْتَرى‌ فَلْيَحْفَظْ خَمْسَ خِصالٍ وَ الَّا فَلا يَشْتَرِيَنَّ وَ لا يَبيعَنَّ: الرِّبا وَالْحَلْفَ وَ كِتمانَ الْعَيْبِ وَالْحَمْدَ اذا باعَ وَالذَّمَّ اذَا اشْتَرى‌» «١» كسى كه آهنگ خريد و فروش دارد، بايد پنج ويژگى را در خود حفظ كند و گرنه اقدام به خريد و فروش نكند. آن پنج ويژگى عبارتند از: ربا، سوگند، پوشاندن عيب كالا، ستايش به هنگام فروش و نكوهش به هنگام خريد.
٢٠- بيان عيوب كالا و پرهيز از پوشاندن آن‌ پوشاندن عيوب كالا به هنگام عرضه آن براى فروش به طور كلّى مكروه است. البتّه مشروط به اين كه اين كار به حدّ تدليس و فريب خريدار نباشد كه در اين صورت حرام بوده، موجب خيار فسخ براى خريدار مى‌شود. چنان كه در حديث گذشته دانستيد، از مواردى كه ر اخلاق اقتصادى(ج‌١) ٧٦ ٢٥ - پرهيز از چانه زدن ص : ٧٥ سول خدا صلى‌اللَّه‌عليه‌وآله، اجتناب از آن را در معاملات مورد تأكيد قرار داده، پوشاندن عيوب كالا بود.
ليكن آيين مقدّس اسلام به همين اندازه اكتفا نكرده و بيان عيوب كالا را از سوى فروشنده در معاملات اقتصادى مستحب دانسته و آن را از نشانه‌هاى خيرخواهى و كمال‌