اينجاست كه ربا چهره كريه خود را نشان مى‌دهد و به صورت دهها جنايت وحشتناك رخ مى‌نمايد. جناياتى كه شخص ربا خوار نيز از پيامدهاى سوء آن مصون نخواهد ماند.
از اين‌روست كه حضرت در ادامه سخن خود در بيان علّت تحريم قرض ربوى مى‌افزايد:
«وَ عِلَّةُ تَحْريمِ الرِّبا بِالنَّسيئَةِ، لِعِلَّةِ ذِهابِ الْمَعْرُوفِ وَ تَلَفِ الْامْوالِ وَ رَغْبَةِ النَّاسِ فِى الرِّبْحِ وَ تَرْكِهِمُ الْقَرْضَ وَ صَنائِعَ الْمَعْرُوفِ وَ لِما فى ذلِكَ مِنَ الْفَسادِ وَ الظُّلْمِ وَ فَناءِ الْامْوالِ» «١» علّت تحريم قرض ربوى، به خاطر از بين رفتن كارهاى نيك و نابودى اموال و گرايش مردم به سود خوارى و پرهيز آنان از دادن قرض و انواع كارهاى نيكو و نيز به خاطر فساد و ستم و تباهى اموال است.
ربا در معاملات گاهى چنان جاى باز مى‌كند كه ممكن است فروشنده و خريدار بر اثر ندانستن رموز و جزئيات احكام معاملات از آن آگاه نشوند و چه بسا پس از مدّتها بفهمند كه اموالشان با ربا آميخته است. حضرت على عليه‌السلام در اين باره مى‌فرمايد:
«وَاللَّهِ لَلرِّبا فى‌ هذِهِ الْامَّةِ اخْفى‌ مِنْ دَبيبِ الَّنمْلِ عَلَى الصَّفا» «٢» به خدا سوگند! ربا در اين امّت مخفى‌تر است از ردپاى مورچه بر سنگ صاف.
از اين‌رو، بر همه دست اندركاران امر مبادلات است كه با دقّت و تعمّق در كار خويش بنگرند، معيارهاى شرعى و فقهى را هرگز از نظر دور ندارند و هرگاه به شائبه‌اى از ربا برخوردند، با دقّت و تعمّق جوانب موضوع را بررسى كنند، تا ناخواسته گرفتار نافرمانى خداوند نشوند.
١٢- پرهيز از كم فروشى و اجحاف‌ اجحاف و ظلم از بدترين رذايل اخلاقى است كه نه تنها اديان آسمانى آن را مورد نكوهش قرار داده‌اند، كه فطرت پاك انسانى و عقل سليم نيز به زشتى و ناهنجارى آن‌ ا اخلاق اقتصادى(ج‌١) ٦٦ ١٤ - پرهيز از تبانى بر گرانفروشى ص : ٦٥