ضايع شدن ابزار توليد به دو صورت تصوّر مى‌شود: خارج شدن از مدار توليد، به كارگيرى آنها در موارد غير ضرورى.
١- خارج كردن امكانات توليد از مدار در قرآن مجيد، نابودى حرث و نسل، يكجا آمده و از بين بردن مواهب طبيعت؛ املاك، مزارع، مراتع، جنگلها و ديگر منابع و وسايل توليد، معصيت و فساد خوانده شده است، به گونه‌اى كه جز افراد فساد انگيز و جنايت پيشه، دست به چنين عملى نمى‌زند:
«وَ اذا تَوَلّى‌ سَعى‌ فِى الْارْضِ لِيُفْسِدَ فيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ الْفَسادَ» «١» [نشانه شخص متظاهر كه در ظاهر پيامبر را دوست مى‌دارد ولى در باطن با وى دشمنى مى‌ورزد اين است كه‌] هرگاه روى بر مى‌گرداند [و از نزد تو خارج مى‌شود] در راه فساد در زمين، كوشش مى‌كند، و زراعتها و چهارپايان را نابود مى‌سازد [با اينكه مى‌داند] كه خدا فساد را دوست نمى‌دارد.
٢- به كارگيرى امكانات توليد در موارد غير ضرورى‌ گاهى صرفه جويى در سرمايه و منابع توليد به كيفيت و موارد توليد بستگى دارد؛ يعنى هنگامى كه توليدات از كيفيّت خوب برخوردار نباشد، موادّ و امكانات توليدى در موارد لازم و مطابق با نيازهاى ضرورى جامعه به جريان نيفتد، ضايع ساختن مواد اوّليه، اتلاف وقت كارگران، استهلاك بيهوده ابزار توليد، پيدايش بازار مصرف، تورّم و گرانى كالاهاى لازم و ديگر آثار منفى در پى خواهد داشت. پس براى صرفه جويى و جلوگيرى از ضايع شدن امكانات توليد بايد معيارهايى را در نظر گرفت از جمله:
الف- توليد كنندگان در كار خود دقيق، امين و شايسته باشند و كالاهاى مرغوب و مقبول مصرف كننده عرضه كنند؛ حضرت على عليه‌السلام مى‌فرمايد:
«النَّاسُ ابْناءُ ما يُحْسِنُونَ» «٢»