اخلاق اقتصادى(ج1) - الهامى نيا، على اصغر و همکاران - الصفحة ٣١
قيمتى عرضه كنند. زيرا توليد و واردات آزاد، تبعيّت و وابستگى اقتصادى را به دنبال دارد. بويژه اگر اين روابط از راه غير مسلمان انجام گيرد.
٢- آموزش آداب تجارت: اسلام به قشر تاجر توصيه مىكند كه آداب فقهى تجارت را بياموزند، تا تجارتشان با موازين شرع انجام يابد و به ربا، كم فروشى و ... آلوده نشوند.
امام صادق عليهالسلام مىفرمايد:
«منْ ارادَ التِّجارَةَ فَلْيَتَفَقَّهْ فى دينِهِ لِيَعْلَمَ بِذلِكَ ما يَحِلُّ لَهُ مِمَّا يَحْرُمُ عَلَيْهِ وَ مَنْ لَمْ يَتَفَقَّهْ فى دينِهِ ثُمَّ اتَّجَرَ تَوَرَّطَ الشُّبُهاتِ» «١» هر كس بخواهد تجارت كند بايد در دينش آگاه باشد تا بدين وسيله حلال خود را از حرام باز شناسد. اگر كسى بدون اطلاع از مسائل دينى به تجارت بپردازد [پايش مىلغزد و سرانجام] به شبهات مىافتد.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«مَنْ باعَ وَ اشْتَرى فَلْيَحْفَظْ خَمْسَ خِصالٍ وَ الَّا فَلا يَشْتَرِيَنَّ وَ لا يَبيعَنَّ: الرِّبا وَ الْحَلْفَ وَ كِتمانَ الْعَيْبِ وَالْحَمْدَ اذا باعَ وَالذَّمَّ اذَا اشْتَرى» «٢» كسى كه خريد و فروش مىكند بايد پنج خصلت را دارا باشد و گرنه نبايد به معامله دست بزند. [احكام] ربا، قسم خوردن، عيب كالا را كتمان نمودن، تعريف و تكذيب كردن اجناس هنگام فروختن و خريدن [را بداند].
با اين بيانات، معلوم مىگرددكه تجارتبا رعايت اصول و آداب آن، از نظر ارزش اقتصادى در رديف كشاورزى قرار دارد و عمل پسنديده، مستحب و مورد تأكيد مكتب اسلام است.
صرفه جويى و جلوگيرى از ضايع شدن امكانات توليد هر مسلمانى به حكم عقل و شرع بايد در ا اخلاق اقتصادى(ج١) ٣٦ ارزش كسب حلال ص : ٣٦ ستفاده از امكانات طبيعى و صنعتى توليد، صرفه جويى نمايد و با استفاده بىرويّه و بىحساب، آنها را ضايع نسازد.