در امانت، حيف و ميل بيت‌المال، شراب خوارى، كم كارى، رشوه، كم فروشى، خوردن اشياى پست و پليد و مانند آن كه در قرآن و روايات با عناوين ياد شده و يا با عنوانهاى كلّى «حرام خوارى»، «سحت»، «باطل خوارى» و همانند آنها ياشد شده است. عناوين ياد شده گرچه همه از محرّمات و مورد خشم خداست ولى برخى نسبت به برخى ديگر، شناعت و زشتى بيشترى دارند و در شمار گناهان كبيره به حساب مى‌آيند. «١» ديدگاه آيات و روايات‌ آيات و روايات اسلامى، در سه محور اساسى، به جلوگيرى و ريشه‌كنى پديده زشت حرام خوارى، همّت گماشته‌اند كه عبارت است از: تبيين راههاى صحيح كسب درآمد، تقبيح و محكوميت حرام خوارى و بيان آثار ناهنجار آن.
الف- تشويق به درآمد حلال: خداوند، آفريننده، پرورش دهنده و روزى دهنده همه آفريدگان خويش است و به قول معروف «هر آن كس كه دندان دهد، نان دهد» و هرگز معقول نيست كه خدا، كسى را خلق كند كه قادر به تغذيه او نباشد و يا حاضر شود كه مخلوقش، از راههاى نامعقول و نامشروع، تغذيه كند، بلكه خداوند، هم توان روزى رسانى به همه آفريدگان خويش را دارد و هم آن را از راه اصولى و صحيح مى‌پسندد و روزى هر جنبنده‌اى را نيز از همان راه تضمين كرده است. امام باقر عليه‌السلام نقل مى‌كند كه رسول اكرم صلّى‌اللّه‌عليه‌وآله، در حجّةالوداع، ضمن سخنانى فرمود:
«خداوند، روزىِ حلال ميان آفريدگانش تقسيم كرده، نه روزى حرام. بنابراين، هر كس تقواى الهى پيشه كند و صبر نمايد، روزى حلال به او خواهد رسيد و هر كس آن را از راه حرام به دست آورد، از سهميه حلالش كاسته مى‌گردد و مورد بازخواست نيز قرار مى‌گيرد » «٢» سخنان ارزشمند آن حضرت، در پى سخن خداست كه به او فرموده است:
«قُلْ انَّ رَبّى‌ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ يَقْدِرُ لَهُ ...» «٣»